Thứ tư 28/09/2022 19:58
vong-tay-cong-doan

Khi người nông dân cũng hỏi “tiền nhiều để làm gì”!

Cà phê tối - MỸ ANH

Đó là nghịch cảnh có thật! Đất đang sốt ở khắp mọi miền, từ phố xuống thôn, từ đồng bằng tới tận rẻo cao. Nhiều người nông dân phút chốc thành tỷ phú từ đất, và giờ, câu hỏi tiếp theo là phải làm gì với số tiền khổng lồ ấy?
Khi người nông dân cũng hỏi “tiền nhiều để làm gì”!
Một cảnh rao bán đất ở nông thôn. Ảnh minh họa: Dân Việt

Nơi tôi ở, một làng ven đô nay đã lên phố. Đầu tuần vừa rồi, chính quyền có buổi gặp mặt công bố quy hoạch đường trong khu vực. Những mảnh vườn nay bỗng trở thành mặt tiền, giá trị nhiều tỷ. Cả những "bờ xôi ruộng mật" nuôi sống cả làng bao đời, nay cũng vào diện quy hoạch.

Quán bia đầu làng tối hôm đó là một cảnh tượng vô tiền khoáng hậu. Chủ nợ - con nợ, những người nhìn mặt nhau nhăn trán, nay bắt tay vui vẻ. “Tới đây đền bù em gửi cả nhé”; “Ừ, anh em với nhau, chú không cần chạy vạy lãi từng ngày nữa, có tiền trả một thể!”.

Những cuộc hội thoại rất buồn cười, rất chua chát mà cũng rất biểu tượng.

Phải mở ngoặc nhắc lại rằng tại sao lại có những con nợ và có những chủ nợ. Mọi thứ bắt đầu từ cách đây hơn 10 năm. Khi ấy, khu vực tôi ở bắt đầu “sốt đất”. Nhiều nhà dịch nhẹ cái hàng rào mấy chục mét (trên tổng số cả ngàn mét) là có tiền tỷ.

Tiền tỷ ấy vung vít theo lối phổ biến như sau: một khoản lớn để làm lại căn nhà to; mua những thứ đồ sinh hoạt tủ lạnh, ti vi thời thượng; một khoản khác để chia cho mỗi con một chút.

Và, cái “một chút” gia tài từ đất đó để lại cuộc hội thoại khất nợ tới tận ngày nay. Một thanh niên có vài trăm triệu đồng sẽ làm gì nếu không mua cái xe SH hay chiếc ô tô nhỏ. Không nghề, mất ruộng, họ quá rảnh. Rảnh mà lại có tiền. Cờ bạc, bóng bánh, bia rượu, chơi bời… tất cả thành một hệ thống thói quen vét sạch túi gia đình tới đồng xu cuối cùng.

Hết tiền thì làm gì? Thì lại bán đất, lại dịch hàng rào. Cờ bạc là thói gây nghiện. Mà đã nghiện thì chỉ có tăng liều chứ không có giảm liều. Nên hàng rào lần sau dịch nhiều hơn lần trước.

Hôm qua, mẹ một người bạn thân của tôi từ bé gọi điện hỏi: "Nhà cô lại được đền bù mấy tỉ, lần trước cả tỉ đền bù thằng bạn mày đánh bạc hết, may mà không phải bán thêm đất. Cô chú già rồi, nhà cửa xây khang trang cả rồi, cần gì đến tiền nữa đâu. Nhưng giao tiền cho nó lại không yên tâm. Giờ, tiền ấy làm gì hả cháu?".

“Tiền nhiều để làm gì” không phải là câu hỏi của tỉ phú ngàn tỉ nữa. Mà giờ, chính người nông dân cũng đang phải hỏi câu hỏi đó.

Tôi cũng ngồi rà lại cả hàng loạt hoạt động của các đơn vị đền bù. Tất cả chỉ là tiền và có tranh cãi cũng là về tiền. Sẽ phiến diện nếu bảo tiền đồng nghĩa tai họa. Nhưng, điều tôi nghĩ những người làm chính sách cũng cần quan tâm là cách để “đền bù” bền vững cho người dân, bên cạnh tiền.

Những người dân không tiếp cận được các khóa học quản lý tài chính cá nhân chất lượng. Các khóa học nhan nhản trên mạng không ít khóa “lùa gà”. Họ cũng không được hỗ trợ các phương án học nghề để gây dựng tương lai từ lao động chân chính.

Ngay cả diễn ngôn trong các buổi “lấy ý kiến” và “gặp mặt” người dân- những buổi ít ỏi người dân được tiếp cận với những người sẽ lấy đất làm công trình - cũng chỉ là giới thiệu về khu vực sẽ đẹp đẽ như nào, giá đất sẽ lên ra sao… Hết.

Quay lại câu chuyện của người mẹ bạn tôi, sẽ rất dễ để quy kết là “do bà không biết dạy con” nhưng căn cơ của vấn đề tôi nghĩ còn nhiều điều hơn thế. Người nông dân nhiều đời sống bằng ruộng đồng và vườn tược. Nay đô thị hóa, hết đất canh tác, không còn tư liệu sản xuất thì họ làm gì? Đưa cho họ tiền tỷ coi như “đền bù” nhưng họ đâu có biết buôn bán, đầu tư hay đơn giản là quản lý tài chính cá nhân!

Đô thị hóa là cần thiết, lấy đất mở đường cũng cần thiết, đền bù thỏa đáng đương nhiên cần thiết. Nhu cầu đất ở cao, mua qua bán lại nhiều cũng là vấn đề thị trường. Nhưng, vấn đề an sinh liên quan tới những người mất đất không chỉ có tiền.

Chúng ta có quá nhiều bài học về việc người nông dân tha hương ngay trên chính mảnh đất hương hỏa đã từng nhiều đời lao động sinh nhai. Và với việc quy hoạch khắp nơi cùng cơn sốt đất mọi miền hiện tại, nan đề ấy không phải một bài báo như này sẽ chỉ ra được cách làm cho thỏa đáng một sớm một chiều.

Nhưng rõ ràng, người dân cần sự “đền bù” đầy đủ hơn bên cạnh tiền. Bởi, họ không “cạp đất mà ăn” mãi được.

"Đô thị hóa là cần thiết, lấy đất mở đường cũng cần thiết, đền bù thỏa đáng đương nhiên cần thiết. Nhưng rõ ràng, người dân cần sự “đền bù” đầy đủ hơn bên cạnh tiền. Nhiều người nông dân phút chốc thành tỷ phú từ đất, và giờ, câu hỏi tiếp theo là phải làm gì với số tiền khổng lồ ấy?". Đây là câu hỏi của những người nông dân nhưng cũng là câu hỏi gợi mở của tác giả để nhiều người cùng suy ngẫm và trả lời.

Nếu bạn có câu trả lời cho nan đề của tác giả đặt ra, có thể trao đổi cùng chúng tôi. Bạn cũng có thể mời người viết một "ly cà phê" của chương trình "Đọc cà phê tối, tặng cà phê". Trị giá một "ly cà phê" là 23.000 đồng (1 USD).

Để mời tác giả Mỹ Anh "ly cà phê" qua MoMo, bạn đọc ấn vào nút “Buy me a coffee” ở bên dưới hoặc quét mã QR của MoMo. Để đăng ký và sử dụng ví MoMo, xem chi tiết hướng dẫn tại đây.

"Buy me a coffee"

Khi người nông dân cũng hỏi “tiền nhiều để làm gì”!

Hoặc bạn cũng có thể tặng "ly cà phê" cho tác giả Mỹ Anh bằng cách chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của Tạp chí Lao động và Công đoàn, số tài khoản: 118000001631, Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Hà Nội.

Lưu ý, trước khi chuyển tiền, ở phần nhập lời nhắn, bạn đọc gõ nội dung: "Tặng cà phê cho tác giả Mỹ Anh".

Mấy kỳ vọng vào Luật Đất đai sửa đổi Mấy kỳ vọng vào Luật Đất đai sửa đổi

Luật Đất đai 2013 mặc dù đã có bước tiến khá lớn so với văn bản pháp quy trong lĩnh vực này trước đó nhưng ...

Ngôi nhà 4 mặt tiền Ngôi nhà 4 mặt tiền

Không phải trường học, không phải bệnh viện hay công trình công cộng, kinh doanh... Kon Tum có một ngôi nhà, sân vườn với diện ...

Quay cuồng trong cơn sốt đất Quay cuồng trong cơn sốt đất

Ngoài quán, lên cơ quan, vào công ty hay đến bất cứ đâu cũng có thể quanh đi quẩn lại là đất lên, đất sốt, ...

Chia sẻ
In bài viết

Tin cùng chuyên mục

Quy hoạch “treo”, hầm trốn bão và câu trả lời là... câu hỏi

Cà phê tối -

Quy hoạch “treo”, hầm trốn bão và câu trả lời là... câu hỏi

Không ở đâu thể hiện rõ những hậu quả của người dân sống trong vùng quy hoạch “treo” như ở phường Điện Dương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam vào mùa mưa bão.

“Truy tìm thần cồn” hay cốc bia đoạt mạng?

Cà phê tối -

“Truy tìm thần cồn” hay cốc bia đoạt mạng?

Một loạt nhà hàng đã mở các cuộc thi uống bia để thu hút khách hàng. Gần nhất, một khách hàng đã ói ngay trên bàn nhậu, với tình trạng hết sức thê thảm. Rất may, người này đã không gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Nhưng đó là một lời cảnh tỉnh về thực trạng các cuộc thi bia hết sức vô lối hiện nay.

Bỏ việc công sang làm tư nhân - bình tĩnh đừng hốt hoảng!

Cà phê tối -

Bỏ việc công sang làm tư nhân - bình tĩnh đừng hốt hoảng!

Tại một Bộ được xem là nhiều “ghế tốt” như Tài chính mà Bộ trưởng Hồ Đức Phớc còn phải đăng đàn than thở “Cả vụ phó rồi trưởng phòng xin nghỉ việc, tôi phải gặp và động viên suốt” thì đủ để hiểu làn sóng rời khu vực công ngày càng trầm trọng thế nào rồi đấy. Dù cho Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định trấn an bác sĩ rời công sang tư nhân chứ có đi Tây đâu mà sợ thì vòng luẩn quẩn lương thấp khó giữ người tài vẫn tồn tại hàng chục năm qua.

Rau siêu thị, rau chợ và bài toán lòng tin

Cà phê tối -

Rau siêu thị, rau chợ và bài toán lòng tin

Vụ việc hàng loạt chuỗi siêu thị bị phanh phui có nhập rau ở chợ đầu mối, rau không rõ nguồn gốc vào siêu thị gây rúng động dư luận. Đây là hành vi gian dối khi người tiêu dùng đã phải trả tiền cho rau có tiêu chuẩn để nhận về rau chợ.

"Sốt" đất ảo lại tái phát: Cần điều trị ngay

Cà phê tối -

"Sốt" đất ảo lại tái phát: Cần điều trị ngay

Theo Báo Tiền Phong, trưa 24/9, trên mạng xã hội đăng tải clip ghi hình hàng trăm người tập trung ở một khu vực trồng điều, trồng cao su tại Bình Phước và rộn ràng "sốt" đất.

Thuốc, thực phẩm chức năng giả và những cái chết từ từ!

Cà phê tối -

Thuốc, thực phẩm chức năng giả và những cái chết từ từ!

Dư luận và dân chúng đang đổ dồn vào chuyện nóng thiếu thuốc cùng vật tư y tế nên “tạm quên” đi việc khác nguy hại không kém nếu chưa muốn nói sẽ tổn thất lâu dài nhiều hơn: Thuốc và thực phẩm chức năng giả, tràn lan ngang nhiên! Cảnh báo nhiều, chấn chỉnh lắm và chỉ đạo, ra quân dẹp bớt cũng không ít nhưng…

Đọc thêm

Quỹ xã hội hóa - "lô cốt mỹ miều" cho nạn lạm thu

Cà phê tối -

Quỹ xã hội hóa - "lô cốt mỹ miều" cho nạn lạm thu

Qũy xã hội hóa đang trở thành cái tên mỹ miều cho các khoản lạm thu hoặc bị các uyển ngữ “trên tinh thần tự nguyện”, “phục vụ tốt hơn cho việc học của con em” lợi dụng.

"Cá chép hoá rồng" và "hội chứng sân bay"

Cà phê tối -

"Cá chép hoá rồng" và "hội chứng sân bay"

Trong muôn vàn thông tin cập nhật hằng giờ thì quyết định của tỉnh Sóc Trăng có thể không quá nóng, nhưng nó vẫn được các tờ báo đưa tin và dư luận vẫn chú ý. Đó là quyết định của UBND tỉnh Sóc Trăng tạm dừng việc xây tượng đài "Cá chép hóa rồng" mà UBND thành phố Sóc Trăng đề xuất và đưa vào kế hoạch.

3 năm thi đạt trên 27 điểm khối C, vẫn trượt!

Cà phê tối -

3 năm thi đạt trên 27 điểm khối C, vẫn trượt!

Thi 4 năm, với 3 năm liên tiếp đạt trên 27 điểm khối C, Nguyễn Linh (sinh năm 2001, Hải Phòng) vẫn trượt Nguyện vọng 1 đại học (ĐH). Đây là một kết quả khó tin bởi trung bình 9 điểm/môn với khối C thường là điểm của thủ khoa chứ không phải của thí sinh thi rớt tới 4 lần.

10 ngàn tỷ và hai bệnh viện “hoang tàn”

Cà phê tối -

10 ngàn tỷ và hai bệnh viện “hoang tàn”

Hôm qua, Chủ nhật 18/9, Thủ tướng đi thị sát hai bệnh viện (BV) ở Hà Nam chậm tiến độ đã hơn 7 năm, gần chục ngàn tỷ đồng đã đổ vào đấy và giờ đây vẫn “hoang tàn”. Trong lúc đó, bệnh nhân trải chiếu trên hàng lang, chui xuống cả gầm giường để nằm ở không ít BV lớn!

Nhầm logo ngành Y: Xin đừng "đạp" thêm bằng sự hả hê vô ơn!

Cà phê tối -

Nhầm logo ngành Y: Xin đừng "đạp" thêm bằng sự hả hê vô ơn!

Buổi lễ khai mạc kỳ thi nâng ngạch công chức, thăng chức danh nghề nghiệp viên chức năm 2022 của Bộ Y tế tổ chức tại Đại học Y Hà Nội đã dùng nhầm logo ngành Y. Tai hại ở chỗ, hình ảnh con rắn cuốn quanh cây gậy - biểu tượng của ngành Y - bị chuyển thành "con rắn ngậm phong bì".

Phải làm gì với “kền kền youtuber”?

Cà phê tối -

Phải làm gì với “kền kền youtuber”?

Ít ai quan tâm các "kền kền youtuber" đã sẵn sàng cho “chiến lược chĩa camera” như thế nào ngay khi có thông tin người chết trong vụ cháy karaoke An Phú ở tỉnh Bình Dương. Nhưng theo “thông lệ”, ai cũng đoán được, đám tang của các nạn nhân sẽ là điểm đến; thậm chí, nhiều người còn chờ những phút ghi hình từ họ.

Chung cư có thời hạn - phản đối hay ủng hộ?

Cà phê tối -

Chung cư có thời hạn - phản đối hay ủng hộ?

Bộ Xây dựng lại tiếp tục đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn! Phản đối nhiều nhưng ủng hộ cũng không ít. Nhìn theo góc tích cực thì giá chung cư sẽ giảm và dân chúng, nhất là người làm công ăn lương dễ có nơi “an cư lạc nghiệp” hơn!

Hạn chế oan sai và việc ghi âm, ghi hình trễ hẹn?

Cà phê tối -

Hạn chế oan sai và việc ghi âm, ghi hình trễ hẹn?

Mấy hôm nay, nhiều tờ báo đưa tin "Người tù thế kỷ" Huỳnh Văn Nén đã qua đời. Ông là người có hộ khẩu Bình Thuận, bị tai bay vạ gió, "dính" vào một vụ án oan sai, với hai tội danh nặng như núi: "Cướp tài sản" và "Giết người". Thụ án được 18 năm ông mới được giải oan sau một chặng đường dằng dặc với nỗ lực không mệt mỏi của rất nhiều người, công lý mới được thực thi; và ông được xem xét bồi thường oan sai.

Tàu cá không dầu: an nguy không chỉ của ngư dân

Cà phê tối -

Tàu cá không dầu: an nguy không chỉ của ngư dân

Tuần trước, Báo Người lao động tổ chức Lễ kỷ niệm Chương trình “Một triệu lá cờ Tổ quốc cùng ngư dân bám biển”, ghi dấu vượt mốc trao cho ngư dân hơn 1,2 triệu lá cờ sau 3 năm.

Hộp cơm thịt chuột: Tin giả, ẩn ức thật

Cà phê tối -

Hộp cơm thịt chuột: Tin giả, ẩn ức thật

Hình ảnh suất ăn của một em học sinh huyện Nam Giang (Quảng Nam) gây sốt trên mạng xã hội. Đáng nói, đa phần những phản hồi đều là xót thương, phẫn uất trước một hộp cơm trắng với thịt chuột được cho là khẩu phần ăn của học sinh vùng cao.

Xem phiên bản di động