Thứ ba 23/04/2024 04:35

Hai mặt của “dâng sao giải hạn”

Cà phê tối - MỸ ANH

Mỹ Anh

Mỹ Anh

Biên tập viên
Rằm tháng Giêng hàng năm, câu chuyện dâng sao giải hạn tại các chùa, tổ đình… luôn thành tâm điểm truyền thông.

Năm nào cũng vậy, báo chí đều lên tiếng về việc dâng sao giải hạn không phải tinh thần Phật giáo song năm sau, người dân vẫn tập trung kín các sân chùa, tổ đình. Bởi, niềm tin tâm linh không đơn thuần là đúng - sai, phải - trái rạch ròi như chúng ta nghĩ.

Trước đây, khi trao đổi với các chuyên gia văn hóa, người viết đều nhận được những lời khẳng định rằng dâng sao giải hạn tuyệt nhiên không phải nghi lễ Phật giáo. Chính xác nghi thức này của Đạo giáo. Và, việc thực hành dâng sao giải hạn không phải là câu chuyện mới gần đây dạng “phú quý sinh lễ nghĩa”. Sách vở tiền nhân ghi chép lại, tập tục này trong dân gian đã được thực hành từ rất lâu.

Còn tại sao hiện tại các chùa lại tổ chức cúng sao giải hạn dù nó không đúng tinh thần Phật giáo? Vẫn là câu chuyện của quá khứ, các di tích tôn giáo ở miền Bắc thường có xu hướng phối thờ: Nho - Phật - Đạo giáo và cả tín ngưỡng địa phương. Do vậy, chùa không hẳn chỉ thờ Phật mà còn được dung hòa nhiều tôn giáo, tín ngưỡng khác (cả du nhập lẫn bản địa). Nên, việc các chùa mở thêm nghi thức dâng sao giải hạn cũng không quá bất thường như nhiều người đang nghĩ.

Ngay cả việc người dân có niềm tin vào dâng sao giải hạn cũng không thể cấm cản. Đó là nhu cầu thực hành văn hóa tín ngưỡng, nó không thể ngăn trở bằng văn bản hành chính hay sự báng bổ, cợt nhả của những người không tin vào tín ngưỡng. Một xã hội lành mạnh là một xã hội tôn trọng niềm tin tôn giáo, tín ngưỡng của nhau, cùng dệt nên những sắc màu đa dạng về niềm tin, lòng từ bi, bác ái của những hình thức sinh hoạt văn hóa khác nhau.

Mọi chuyện liên quan tới dâng sao giải hạn dường như không có gì đáng chê trách nếu nó diễn ra nhẹ nhàng, tự nhiên như một thực hành tín ngưỡng bình thường. Song, độ hơn chục năm gần đây, một số cơ sở thờ tự có lạm dụng hình thức này bằng những hoạt đông sinh lời thái quá, bóp méo hoàn toàn ý nghĩa nhân văn liên quan tới trấn an tâm lý của người dân.

Trao đổi với người viết cách đây gần chục năm, GS Ngô Đức Thịnh - nguyên Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia đã cảnh báo: Trước đây, việc dâng sao giải hạn diễn ra ở đình, đền. Hiện tại, do các chùa có không gian rộng, cùng phối thờ của các vị thần, phật tại chùa nên việc dâng sao giải hạn tại chùa cũng không có gì quá đáng. Tôi nghĩ nghi lễ này cũng nhẹ nhàng nên chúng ta cần tiếp cận vấn đề đơn giản và thoải mái. Song, các hoạt động sinh lời thái quá từ nhu cầu tâm linh của người dân đều đáng lên án.

Còn TS Nguyễn Quốc Tuấn - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu tôn giáo khi ấy cũng nói rằng: Dâng sao giải hạn ở chùa cũng là một cách để thỏa mãn nhu cầu tâm linh của người dân khát khao có sự che chở của các vị Phật, Bồ tát… Tuy nhiên, thực tế đang có sự lạm dụng ở nhiều chùa, thậm chí đến mức thái quá. Sự việc một số chùa “ra giá” cúng sao xấu tùy theo mệnh, theo tử vi đã xảy ra. Cũng không tránh được tâm lý đám đông đồn thổi chùa này, chùa kia thiêng, khiến nghi lễ dâng sao giải hạn đầu năm ở một số chùa trở nên... quá tải và bị lạm dụng.

Thương mại hóa quá mức dâng sao giải hạn mới chính là vấn đề cần bàn bạc và lên án! Đó mới là cái đích mà truyền thông cần nhắm tới chứ không phải phân tích trên lý thuyết chân không rằng chùa có dâng sao giải hạn được không.

Và, chừng nào chúng ta thay đổi cách tiếp cận với một nghi thức vốn ít nhiều mang ý nghĩa nhân văn, chừng đó, những mặt trái mới có thể ngăn chặn.

MỸ ANH

Nếu đồng tình với góc nhận định trong bài viết, bạn có thể mời tác giả Mỹ Anh một "ly cà phê" thông qua Ví MoMo bằng cách ấn vào nút “Buy me a coffee” ở bên dưới hoặc quét mã QR.

“Buy me a coffee”

Hai mặt của “dâng sao giải hạn”

Hoặc bạn cũng có thể tặng "ly cà phê" cho tác giả Mỹ Anh bằng cách chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của Tạp chí Lao động và Công đoàn, số tài khoản: 118000001631, Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Hà Nội.

Lưu ý, trước khi chuyển tiền, bạn đọc vui lòng gõ nội dung: "Tặng cà phê cho tác giả Mỹ Anh".

Đọc cà phê tối, tặng "cà phê" là chương trình của Tạp chí Lao động và Công đoàn. Khi đọc các bài viết trên mục Cà phê tối, nếu bạn đọc đồng cảm với góc nhìn của tác giả thì có thể mời người đó một "ly cà phê". Mỗi "ly cà phê" trị giá 23.000 đồng (1 USD).

Chia sẻ
In bài viết

Tin cùng chuyên mục

Vàng, chứng khoán và tiền trong dân

Cà phê tối -

Vàng, chứng khoán và tiền trong dân

Trước cơn sốt giá vàng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Ngân hàng Nhà nước đã tung ra đấu thầu hơn 11 tấn vàng nhưng phải hủy vì không đủ doanh nghiệp dự thầu!

Lên TV mua cũng không có nhà giá rẻ!

Cà phê tối -

Lên TV mua cũng không có nhà giá rẻ!

Hàng loạt chủ trương đã được công bố; rất nhiều quyết tâm đã được đưa ra và không ít chính sách hỗ trợ công nhân, viên chức và người lao động thu nhập chưa cao mua nhà xã hội - giá rẻ nhưng thực tế thì nhiều nơi có lên TV mua cũng chưa có nhà!

Tiền bắt đầu chảy…

Cà phê tối -

Tiền bắt đầu chảy…

Trong vòng một tuần qua, ít nhất 6 ngân hàng thương mại đã tăng lãi suất trở lại sau gần 1 năm các nhà băng đồng loạt giảm lãi xuống đến mức hiếm thấy!

Qua rồi thời “Hà Nội cái gì cũng rẻ”!

Cà phê tối -

Qua rồi thời “Hà Nội cái gì cũng rẻ”!

Theo dữ liệu của Tổng cục Thống kê, chỉ số sinh hoạt theo không gian (SCOLI) năm 2023 về giá hàng hóa, dịch vụ ở Hà Nội đắt đỏ nhất cả nước. Không chỉ giá cả, chất lượng sống của Thủ đô cũng có nhiều điều đáng suy ngẫm.

Tìm thầy hay tìm tướng?

Cà phê tối -

Tìm thầy hay tìm tướng?

Sau khi VFF cùng ông Troussier đạt được đồng thuận về chấm dứt hợp đồng ngay sau trận thua của tuyển Việt Nam trên sân Mỹ Đình. Câu hỏi lớn nhất đặt ra lúc này: Ai sẽ thay thế ông thầy người Pháp?

Đến sân vì màu cờ

Cà phê tối -

Đến sân vì màu cờ

Câu chuyện bản hợp đồng của ông Troussier đã khiến niềm tin của người hâm mộ xuống thấp kỷ lục trước trận đấu trên sân Mỹ Đình tối nay. Tuy nhiên, chúng ta cũng nên rạch ròi giữa đội tuyển Quốc gia với niềm yêu - ghét vị HLV trưởng.

Kinh tế - Chính sách

Cổ phiếu VFS sau ngày đầu hứng khởi

Sau phiên đầu tràn đầy hứng khởi trên sàn Nasdaq, cổ phiếu VinFast (VFS) quay đầu giảm gần 19% trong ngày 16/8, giá trị công ty xuống dưới 70 tỷ đô so với 85 tỷ của ngày đầu tiên. Chuyện trên bình thường và chẳng có gì lạ trên thị trường chứng khoán quốc tế nhưng phần nào giúp chúng ta hiểu rằng sân chơi ấy không dễ chịu như nhiều người tưởng trong lúc phấn khích.
Mỹ Anh

Giữ quận Hoàn Kiếm và tinh thần của Hà Nội

Bí thư Hà Nội Đinh Tiến Dũng vừa chia sẻ quan điểm về việc sắp xếp các đơn vị hành chính. Theo đó, tinh thần của thành phố sẽ “giữ ổn định” quận Hoàn Kiếm
Hà Phan

Không thừa thế xông lên để “gậy ông đập lưng ông”

Giá gạo thế giới tăng, không ít doanh nghiệp đã “thừa thắng xông lên” đẩy nhanh xuất khẩu. Bộ trưởng Bộ Công thương khuyến cáo coi chừng “gậy ông đâp lưng ông”!
Quốc Thắng

Ba con số thiếu chủ ngữ

Giữa lúc đang thiếu giáo viên trầm trọng thì nhiều cử nhân sư phạm diện cử tuyển vẫn chưa được bố trí việc làm, hàng trăm sinh viên tốt nghiệp ngành sư phạm vẫn thất nghiệp và hàng nghìn giáo viên rời khỏi ngành.
Hà Phan

Khi công nhân “bàn luận” với Chủ tịch Quốc hội

Đời công nhân cạo mủ chúng em vất vả lắm! Dậy từ nửa đêm, lúc 1-2 giờ sáng, có khi sớm hơn. Cái mủ cao su lạ lắm, trời càng lạnh, càng có sương thì mủ càng ra nhiều. Cho nên người mình lạnh cỡ nào thì mình càng mừng cỡ đó. Sản phẩm nhiều thì được nhiều tiền công anh ạ! Nếu được phát biểu trước bác Huệ, em sẽ nói về đời công nhân cạo mủ cao su. Công việc cực nhọc nhưng lương thấp quá!

Văn hóa - Xã hội

Mỹ Anh

Mong ước đầu năm học

Một năm học mới bắt đầu với nhiều niềm tin kỳ vọng cùng bộn bề vấn đề đối với thầy cô, học sinh, phụ huynh và những người làm giáo dục.
Hà Phan

Tính cách của Nguyễn Thanh Long và số phận của ông Nguyễn Trường Sơn 1

Giữa tháng 9/2021, khi TP.HCM đã qua đỉnh dịch và chuẩn bị “mở cửa” thì bà con lại nháo nhác khi Nguyễn Thanh Long - Bộ trưởng Y tế lúc đó - người sắp ra tòa
An Vinh

Nghĩ về một ngày lễ lớn của lực lượng Công an Nhân dân

Hôm nay, 19/8/2023, kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống của lực lượng Công an Nhân dân Việt Nam. Trước hết, tôi xin trân trọng gửi tới toàn thể cán bộ, chiến sĩ đang và đã từng công tác trong lực lượng những lời chúc mừng chân thành, tốt đẹp nhất từ đáy lòng mình.
Mỹ Anh

Oppenheimer và cách kể một câu chuyện lịch sử

Bộ phim Oppenheimer thuộc thể loại tiểu sử, kể câu chuyện về một nhân vật lịch sử với những biến động của lịch sử nước Mỹ và thế giới.
Hà Phan

300 ngàn thí sinh và lựa chọn không vào đại học

Vừa tốt nghiệp THPT, Trung Hiếu tại Thái Bình lập tức nộp hồ sơ vào trường nghề công nghệ ô tô, bỏ xét tuyển đại học.

Môi trường - Sức khỏe

Quốc Thắng

Ai đã đặt tên cho dòng sông?

Tin dồn dập về dòng Mekong sạt lở mấy ngày qua khiến cho bất cứ ai quan tâm đến môi trường đều cảm thấy lo ngại. Lo ngại vì nguyên nhân được phân tích
Mỹ Anh

Vụ bắt cóc 20 giây

Một vụ bắt cóc trẻ em diễn ra giữa ban ngày, tại khu đô thị Việt Hưng (Hà Nội) vừa diễn ra hôm qua. Sáng nay, con tin đã được giải cứu an toàn, nghi phạm đã bị lực lượng cảnh sát bắt. Tuy nhiên, các clip ghi lại tình tiết gây án khiến người xem không khỏi lạnh gáy.
Mỹ Anh

Tang thương Phố Núi

Tai nạn thảm khốc đã gây chấn động với giới bóng đá và tạo nên một không khí tang thương Phố Núi - khi những nạn nhân vắn số đều là gương mặt thân quen của làng bóng đá.
Quốc Thắng

Bằng chứng F

Trên khắp đất nước Việt Nam này, có biết bao nhiêu mảnh đất, bao nhiêu con người mang nỗi đau chất độc màu da cam. Nhưng bằng chứng về mối liên hệ vẫn là thứ đi
Mỹ Anh

Vụ sạt lở do… “nhân tai”

Trong khi câu chuyện về vụ sạt lở ở vườn sầu riêng tại Lâm Đồng vẫn còn nóng hổi, một vụ sạt nhỏ, với dòng nước nhấn chìm hàng loạt xế sang đã xảy ra ở Sóc Sơn (Hà Nội). Sau vụ việc, hình ảnh trên các mặt báo được chụp tại địa bàn mới thấy, hàng loạt homestay mọc lên như nấm, ngay giữa rừng phòng hộ.
Bản tin công nhân: Không cho người lao động nghỉ lễ dịp 30/4 - 1/5, doanh nghiệp bị xử phạt? Bản tin công nhân

Bản tin công nhân: Không cho người lao động nghỉ lễ dịp 30/4 - 1/5, doanh nghiệp bị xử phạt?

Bản tin công nhân ngày 22/4 gồm những nội dung chính sau: Đồng Nai có nhu cầu tuyển trên 35.000 lao động phục vụ sản xuất; Không cho người lao động nghỉ lễ dịp 30/4 và 1/5, doanh nghiệp bị xử phạt? Hàng vạn công nhân Nghệ An chào cờ, hát Quốc ca

2 phải, 4 không để người lao động không trở thành nạn nhân của lừa đảo trên không gian mạng Tôi công nhân

2 phải, 4 không để người lao động không trở thành nạn nhân của lừa đảo trên không gian mạng

Để không trở thành nạn nhân của lừa đảo trên mạng, NLĐ cần ghi nhớ, thực hiện tốt khẩu hiệu: 4 không: Không sợ - không tham - không kết bạn với người lạ - không chuyển khoản và 2 phải: Phải thường xuyên cảnh giác - phải liên hệ với công an khi có nghỉ ngờ.

Talk Công đoàn: "Bắt đầu làm rồi thì hãy yêu lấy nó" Talk Công đoàn

Talk Công đoàn: "Bắt đầu làm rồi thì hãy yêu lấy nó"

Talk Công đoàn là cuộc trò chuyện với đồng chí Bùi Thị Ngọc Thủy, Chủ tịch Liên đoàn Lao động quận Hoàng Mai.

10 đơn vị dẫn đầu cuộc thi tìm hiểu về công tác ATVSLĐ Infographic

10 đơn vị dẫn đầu cuộc thi tìm hiểu về công tác ATVSLĐ

Cuộc thi trực tuyến CNVCLĐ tìm hiểu về công tác ATVSLĐ diễn ra từ ngày 15/04/2024 do Ban Quan hệ lao động Tổng liên đoàn phối hợp với Tạp chí Lao động và Công đoàn tổ chức. Dưới đây là 10 đơn vị có số đoàn viên tham gia dự thi nhiều nhất.
Bản tin công nhân: Doanh nghiệp bán tài sản trả lương cho người lao động Bản tin công nhân

Bản tin công nhân: Doanh nghiệp bán tài sản trả lương cho người lao động

Bản tin công nhân ngày 21/4 gồm những nội dung chính sau đây: Doanh nghiệp bán tài sản trả lương cho người lao động; Cảnh báo mạo danh người của Bảo hiểm xã hội trên Facebook, Zalo để lừa đảo; Trợ cấp thất nghiệp thấp, cuộc sống người dân bấp bênh,...

3 bước dễ dàng để tham gia Cuộc thi tìm hiểu công tác an toàn, vệ sinh lao động Video

3 bước dễ dàng để tham gia Cuộc thi tìm hiểu công tác an toàn, vệ sinh lao động

Cuộc thi "CNVCLĐ tìm hiểu về công tác an toàn, vệ sinh lao động" được tổ chức theo hình thức thi trực tuyến trên Tạp chí điện tử Lao động và Công đoàn (laodongcongdoan.vn).

Đọc thêm

“Thay tướng, đổi vận”

Cà phê tối -

“Thay tướng, đổi vận”

Không phải câu chuyện phong thủy, nhân tướng, đó là những gì đang diễn ra với U23 Việt Nam khi “thay tướng” tại vòng Chung kết U23 Châu Á. Vào hôm qua, thầy trò ông Hoàng Anh Tuấn đã chính thức góp mặt tại vòng bán kết giải đấu sau 2 trận toàn thắng.

Tim Cook, cà phê trứng và Rap

Cà phê tối -

Tim Cook, cà phê trứng và Rap

Sự xuất hiện của CEO Apple tại Hà Nội gây sốt tại các cộng đồng công nghệ trong hai ngày hôm nay. Thú vị, lịch trình công việc của Tim Cook nhẹ nhàng, thanh cảnh như một chuyến đi chơi.

Tên gọi nào không có tính lịch sử?

Cà phê tối -

Tên gọi nào không có tính lịch sử?

Việc sáp nhập phường xã diễn ra trên cả nước đang gây tranh cãi rất lớn về tên gọi các phường xã mới. Và có lẽ, công cuộc sáp nhập phường xã đang lấy ý kiến từ đông đảo cử tri gặp nhiều khó khăn hơn việc chỉ đong đếm dân cư, địa giới như dự định.

Sống chung với hạn mặn

Cà phê tối -

Sống chung với hạn mặn

Hạn mặn đang diễn ra ở các tỉnh miền Tây. Hàng ngàn hecta lúa bị ảnh hưởng, nhiều con đường sụt lún, nhiều vuông tôm bị ảnh hưởng… Và nghiêm trọng hơn, ở một số nơi, người dân miền Tây thiếu nước sinh hoạt.

Thanh âm AI

Cà phê tối -

Thanh âm AI

Chat GPT cùng hàng loạt ứng dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo AI đã thay đổi rất nhiều cách con người tiếp nhận thông tin. Dù muốn hay không, chúng ta đã và đang chứng kiến sự thay đổi, soán chỗ âm thầm của AI trong mọi lĩnh vực của đời sống hàng ngày - ngay từ quán phở đầu ngõ.

Đừng để người hâm mộ chán không buồn giận!

Cà phê tối -

Đừng để người hâm mộ chán không buồn giận!

Trận thua bạc nhược trước Indonesia của tuyển Việt Nam tại vòng loại 2 World Cup khiến cổ động viên hướng mọi sự giận dữ vào ông Troussier. Nhưng, quan sát kỹ hơn, có nhiều dấu hiệu cho thấy, cơn giận ấy không đáng quan ngại bằng sự thờ ơ với tuyển nhà.

Khi trường quốc tế nợ lương giáo viên

Cà phê tối -

Khi trường quốc tế nợ lương giáo viên

Trường Quốc tế Mỹ Việt Nam (AISVN) tại TP. HCM đã thông báo cho 1.400 học sinh nghỉ học ngày 18/3 vì không có giáo viên giảng dạy. Lý do giáo viên đồng loạt không đứng lớp là họ bị… nợ lương.

Tiêu trước, trả sau

Cà phê tối -

Tiêu trước, trả sau

Khoản nợ tiêu dùng của một người từ hơn 8 triệu lên tới hơn 8 tỷ đồng sau 11 năm đã khiến dư luận đổ dồn ánh nhìn về thẻ tín dụng.

Tách trà trên đỉnh Bàn Cờ

Cà phê tối -

Tách trà trên đỉnh Bàn Cờ

Việc tỉ phú Bill Gates cùng bạn gái thưởng trà trên đỉnh Bàn Cờ (Đà Nẵng) gây bão mạng xã hội. “Bão” vì tỉ phú hàng đầu thế giới tìm kiếm thú chơi thanh tao ở một xứ sở xa lạ. “Bão” cũng bởi những tranh cãi trái chiều về cuộc thiền trà được mô tả chi tiết với nhiều điều lạ lùng.

Bỏ trường chuyên, nên hay không?

Cà phê tối -

Bỏ trường chuyên, nên hay không?

Việc hệ THCS ở chuyên Hà Nội - Amsterdam có khả năng phải ngừng tuyển sinh lớp 6 khiến nhiều phụ huynh xôn xao.