Quyền lợi của người lao động khi mắc bệnh nghề nghiệp

Sổ tay pháp luật - HỒNG MINH

Bệnh nghề nghiệp (BNN) là nỗi lo lắng của người lao động (NLĐ) trong những ngành đặc thù. Hiểu biết về quyền lợi của mình khi không may mắc BNN sẽ giúp NLĐ an tâm hơn trong quá trình làm việc và đưa ra yêu cầu chính đáng nếu chưa nhận được mức chi trả theo quy định.
Người lao động cần làm gì để được hưởng kinh phí hỗ trợ chữa bệnh nghề nghiệp?

Theo ước tính của Tổ chức Lao động quốc tế, hiện nay, hàng năm trên thế giới có tới 160 triệu người bị bệnh và khoảng 2 triệu NLĐ bị chết do bệnh liên quan đến nghề nghiệp, trong khi số tử vong do tai nạn lao động khoảng 360.000 người một năm. Trong số gần 2 triệu trường hợp tử vong do bệnh liên quan nghề nghiệp, có tới 25% là ung thư, 21% là bệnh tim mạch và 28% là bệnh lây nhiễm.

Trong những năm gần đây, nguy cơ mắc các BNN của NLĐ ngày một gia tăng do thường xuyên phải tiếp xúc lâu dài với điều kiện lao động không tốt như khói, bụi, chất độc, tiếng ồn,…

Quyền lợi của người lao động khi mắc bệnh nghề nghiệp
Công nhân Công ty Goertek Vina được đo chức năng hô hấp để phát hiện bệnh viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp. Ảnh: Nguyễn Oanh

Theo khoản 9 Điều 3 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, BNN là bệnh phát sinh do điều kiện lao động có hại của nghề nghiệp tác động đối với NLĐ. Hiện nay, có tất cả 35 bệnh nghề nghiệp thuộc Danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH theo quy định tại Thông tư 02/2023/TT-BYT.

Danh mục 35 BNN được hưởng BHXH từ ngày 01/04/2023

1. Bệnh bụi phổi silic nghề nghiệp.

2. Bệnh bụi phổi amiăng nghề nghiệp.

3. Bệnh bụi phổi bông nghề nghiệp.

4. Bệnh bụi phổi talc nghề nghiệp.

5. Bệnh bụi phổi than nghề nghiệp.

6. Bệnh viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp.

7. Bệnh hen nghề nghiệp.

8. Bệnh nhiễm độc chì nghề nghiệp.

9. Bệnh nhiễm độc nghề nghiệp do benzen.

10. Bệnh nhiễm độc thủy ngân nghề nghiệp.

11. Bệnh nhiễm độc mangan nghề nghiệp.

12. Bệnh nhiễm độc trinitrotoluen nghề nghiệp.

13. Bệnh nhiễm độc asen nghề nghiệp.

14. Bệnh nhiễm độc hóa chất bảo vệ thực vật nghề nghiệp.

15. Bệnh nhiễm độc nicotin nghề nghiệp.

16. Bệnh nhiễm độc cacbon monoxit nghề nghiệp.

17. Bệnh nhiễm độc cadimi nghề nghiệp.

18. Bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn.

19. Bệnh giảm áp nghề nghiệp.

20. Bệnh nghề nghiệp do rung toàn thân.

21. Bệnh nghề nghiệp do rung cục bộ.

22. Bệnh phóng xạ nghề nghiệp.

23. Bệnh đục thể thủy tinh nghề nghiệp.

24. Bệnh nốt dầu nghề nghiệp.

25. Bệnh sạm da nghề nghiệp.

26. Bệnh viêm da tiếp xúc nghề nghiệp do crôm.

27. Bệnh da nghề nghiệp do tiếp xúc môi trường ẩm ướt và lạnh kéo dài.

28. Bệnh da nghề nghiệp do tiếp xúc với cao su tự nhiên, hóa chất phụ gia cao su.

29. Bệnh Leptospira nghề nghiệp.

30. Bệnh viêm gan vi rút B nghề nghiệp.

31. Bệnh lao nghề nghiệp.

32. Nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

33. Bệnh viêm gan vi rút C nghề nghiệp.

34. Bệnh ung thư trung biểu mô nghề nghiệp.

35. Bệnh Covid-19 nghề nghiệp.

2 điều kiện để NLĐ được hưởng chế độ BNN

Theo quy định tại Điều 44 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, NLĐ được hưởng chế độ BNN khi đáp ứng đủ 2 điều kiện sau:

1. Bị bệnh thuộc danh mục BNN khi làm việc trong môi trường hoặc nghề có yếu tố độc hại.

2. Suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên do bị bệnh.

Mức hưởng chế độ BNN của NLĐ

1. Từ người sử dụng lao động

Hơn ai hết, người sử dụng lao động là người đầu tiên chịu trách nhiệm khi để NLĐ mắc BNN. Theo quy định tại Điều 38 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người sử dụng lao động phải:

a. Thanh toán chi phí y tế từ khi sơ cứu, cấp cứu đến khi điều trị ổn định:

+ Chịu trách nhiệm đồng chi trả và các khoản không do BHYT chi trả đối với người tham gia BHYT.

+ Phí giám định mức suy giảm khả năng lao động đối với trường hợp suy giảm dưới 5%.

+ Toàn bộ chi phí y tế đối với người không tham gia BHYT.

b. Trả đủ tiền lương trong thời gian nghỉ việc điều trị, phục hồi chức năng lao động.

c. Bồi thường cho NLĐ bị BNN:

+ Ít nhất 1,5 tháng lương nếu NLĐ suy giảm từ 5% đến 10%; sau đó cứ tăng 1% được cộng thêm 0,4 tháng lương nếu suy giảm từ 11% đến 80%.

+ Ít nhất 30 tháng lương cho NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc cho thân nhân NLĐ bị chết do BNN.

d. Sắp xếp công việc phù hợp với sức khỏe sau khi điều trị, phục hồi chức năng nếu còn tiếp tục làm việc.

2. Từ Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, BNN

a. Trợ cấp một lần

Điều 48 Luật an toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định về Trợ cấp một lần như sau: Đối tượng được hưởng trợ cấp một lần là NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 30%.

Mức trợ cấp một lần như sau:

- Suy giảm 5% khả năng lao động thì được hưởng 5 lần mức lương cơ sở, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 0,5 lần mức lương cơ sở.

- Ngoài mức trợ cấp quy định như trên, NLĐ còn được hưởng thêm khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, BNN, từ 1 năm trở xuống thì được tính bằng 0,5 tháng, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng vào quỹ được tính thêm 0,3 tháng tiền lương đóng vào quỹ của tháng liền kề trước tháng được xác định mắc BNN.

Quyền lợi của người lao động khi mắc bệnh nghề nghiệp
Hằng năm, người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe cho NLĐ, và khám phát hiện BNN theo quy định pháp luật. Ảnh minh họa: TL

b. Trợ cấp hằng tháng

Điều 49 Luật an toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định, đối tượng được hưởng trợ cấp hàng tháng là NLĐ bị BNN làm suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên.

Mức trợ cấp hằng tháng như sau:

- NLĐ bị suy giảm 31% khả năng lao động thì được hưởng bằng 30% mức lương cơ sở, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 2% mức lương cơ sở.

- Ngoài mức trợ cấp như trên, hằng tháng, NLĐ còn được hưởng thêm một khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, BNN, từ một năm trở xuống được tính bằng 0,5%, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng vào quỹ được tính thêm 0,3% mức tiền lương đóng vào quỹ của tháng liền kề trước tháng được xác định mắc BNN.

c. Phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình:

Ngoài các khoản nêu trên, NLĐ bị BNN mà tổn thương chức năng hoạt động của cơ thể thì được cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình tùy theo tình trạng bệnh tật.

d. Dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau khi điều trị:

+ Trong 30 ngày đầu trở lại làm việc mà sức khỏe của NLĐ không đảm bảo thì được nghỉ dưỡng sức từ 05 đến 10 ngày:

Tối đa 10 ngày nếu suy giảm từ 51% trở lên.

Tối đa 07 ngày nếu suy giảm từ 31% đến 50%.

Tối đa 05 ngày nếu suy giảm từ 15% đến 30%.

+ Mỗi ngày nghỉ dưỡng sức được hưởng:

25% mức lương cơ sở nếu nghỉ tại gia đình;

40% mức lương cơ sở nếu nghỉ tại cơ sở tập trung.

Hồ sơ hưởng chế độ BNN

Khoản 1 Điều 6 Quyết định 166/QĐ-BHXH quy định hồ sơ đề nghị hưởng chế độ BNN cụ thể như sau:

1. Hồ sơ hưởng chế độ BNN lần đầu

Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa hoặc bản sao giấy chứng nhận bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp;

Bản sao giấy ra viện hoặc trích sao hồ sơ bệnh án sau khi đã điều trị nếu điều trị nội trú;

Giấy khám BNN nếu không điều trị nội trú;

Chỉ định của cơ sở khám, chữa bệnh, cơ sở chỉnh hình, phục hồi chức năng theo quy định về việc trang cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt (nếu có);

Văn bản đề nghị giải quyết chế độ BNN;

Hóa đơn, chứng từ thu phí giám định, bảng kê các nội dung giám định của cơ sở thực hiện giám định y khoa nếu thanh toán phí giám định y khoa.

2. Hồ sơ đề nghị hưởng chế độ BNN tái phát

Sổ bảo hiểm xã hội;

Kết quả đo đạc môi trường có yếu độc hại nếu điều trị xong, ra viện trước ngày 01/7/2016 mà lần giám định trước không đủ điều kiện về mức suy giảm khả năng lao động để hưởng trợ cấp BNN;

Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động lần trước gần nhất của Hội đồng giám định y khoa đối với trường hợp đã được giám định nhưng không đủ điều kiện về mức suy giảm khả năng lao động để hưởng trợ cấp;

Biên bản giám định lại mức suy giảm khả năng lao động sau khi điều trị bệnh tật tái phát của Hội đồng giám định y khoa;

Chỉ định của cơ sở khám, chữa bệnh, cơ sở chỉnh hình, phục hồi chức năng hoặc của bệnh viện cấp tỉnh và tương đương trở lên về việc trang cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt (nếu có);

Hóa đơn, chứng từ thu phí giám định, bảng kê các nội dung giám định của cơ sở thực hiện giám định y khoa nếu thanh toán phí giám định y khoa.

3. Hồ sơ hưởng chế độ BNN với người đã nghỉ hưu, thôi việc

Hồ sơ khám BNN;

Văn bản đề nghị giải quyết chế độ BNN;

Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa;

Hóa đơn, chứng từ thu phí giám định, bảng kê các nội dung giám định của cơ sở thực hiện giám định y khoa nếu thanh toán phí giám định y khoa.

Bổ sung Bổ sung "Bệnh Covid-19 nghề nghiệp" vào danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH

"Bệnh Covid-19 nghề nghiệp" được bổ sung vào danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH từ ngày 1/4/2023.

Công đoàn tích cực hỗ trợ giảm thiểu, phòng tránh bệnh nghề nghiệp cho người lao động Công đoàn tích cực hỗ trợ giảm thiểu, phòng tránh bệnh nghề nghiệp cho người lao động

Thực hiện chức năng của mình, tổ chức Công đoàn đã có vô số các hoạt động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính ...

Những trường hợp người lao động bị tai nạn không được bồi thường Những trường hợp người lao động bị tai nạn không được bồi thường

Không phải mọi trường hợp người lao động (NLĐ) bị tai nạn tại nơi làm việc hay liên quan đến công việc đều được giải ...

Chia sẻ
In bài viết

Tin cùng chuyên mục

Trình độ thạc sĩ nhưng NLĐ chỉ được nhận lương theo bậc cử nhân có đúng không?

Pháp luật lao động -

Trình độ thạc sĩ nhưng NLĐ chỉ được nhận lương theo bậc cử nhân có đúng không?

Doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động để tuyển dụng lao động và thỏa thuận lương theo công việc với người lao động.

Chỉ nhận được 50% mức lương doanh nghiệp trao đổi, người lao động cần làm gì?

Pháp luật lao động -

Chỉ nhận được 50% mức lương doanh nghiệp trao đổi, người lao động cần làm gì?

Lương là một trong những vấn đề người lao động quan tâm hàng đầu khi tham gia vào mối quan hệ lao động.

Người lao động bị trừ lương với nội dung "hỗ trợ tuyển dụng" có đúng không?

Pháp luật lao động -

Người lao động bị trừ lương với nội dung "hỗ trợ tuyển dụng" có đúng không?

Người lao động làm việc tại doanh nghiệp thông qua tuyển dụng từ trung tâm dịch vụ việc làm. Tuy nhiên, ngay tại tháng lương thử việc đầu tiên, người lao động bị trừ lương mang tên "hỗ trợ tuyển dụng".

Tạm chuyển NLĐ làm công việc khác so với hợp đồng lao động cần theo nguyên tắc nào?

Pháp luật lao động -

Tạm chuyển NLĐ làm công việc khác so với hợp đồng lao động cần theo nguyên tắc nào?

Người sử dụng lao động khi tạm thời chuyển người lao động làm việc khác so với hợp đồng lao động là nội dung được người lao động, người sử dụng lao động đặc biệt quan tâm.

NLĐ gặp tai nạn tại nơi làm việc, trách nhiệm của người sử dụng lao động như thế nào?

Pháp luật lao động -

NLĐ gặp tai nạn tại nơi làm việc, trách nhiệm của người sử dụng lao động như thế nào?

Người sử dụng lao động có trách nhiệm kịp thời đối với người lao động bị tai nạn lao động.

Công ty chỉ cho phép người lao động đi vệ sinh trong thời gian 3-5 phút có đúng không?

Pháp luật lao động -

Công ty chỉ cho phép người lao động đi vệ sinh trong thời gian 3-5 phút có đúng không?

Câu hỏi trên là thắc mắc của độc giả, người lao động gửi về Tạp chí Lao động và Công đoàn.

04 thay đổi quan trọng về BHYT từ 1/7/2024 người lao động cần biết Tôi công nhân

04 thay đổi quan trọng về BHYT từ 1/7/2024 người lao động cần biết

Thẻ BHYT được tích hợp vào thẻ căn cước, thay đổi mức đóng BHYT hộ gia đình và học sinh, sinh viên... 2 trong 4 thay đổi quan trọng về BHYT từ 1/7/2024.

04 thay đổi quan trọng về BHYT từ 1/7/2024 người lao động cần biết Tôi công nhân

04 thay đổi quan trọng về BHYT từ 1/7/2024 người lao động cần biết

Thẻ BHYT được tích hợp vào thẻ căn cước, thay đổi mức đóng BHYT hộ gia đình và học sinh, sinh viên... 2 trong 4 thay đổi quan trọng về BHYT từ 1/7/2024.

Talk Công đoàn: Đặt trọn niềm tin nơi đoàn viên để thúc đẩy gắn kết Talk Công đoàn

Talk Công đoàn: Đặt trọn niềm tin nơi đoàn viên để thúc đẩy gắn kết

Lắng nghe những chia sẻ của đồng chí Nguyễn Thị Hải Yến, Chủ tịch Công đoàn Trường Tiểu học Đức Giang, quận Long Biên, TP Hà Nội.

Tháng 5/2024: Kết nạp mới 82.648 đoàn viên, thành lập 909 công đoàn cơ sở Infographic

Tháng 5/2024: Kết nạp mới 82.648 đoàn viên, thành lập 909 công đoàn cơ sở

Theo báo cáo của các công đoàn ngành, địa phương, trong tháng 5/2024, các cấp công đoàn đã thành lập được 909 công đoàn cơ sở, kết nạp mới 82.648 đoàn viên công đoàn.
Bản tin công nhân: Đề xuất miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp sau 12 năm tham gia, chưa từng nhận Bản tin công nhân

Bản tin công nhân: Đề xuất miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp sau 12 năm tham gia, chưa từng nhận

Bản tin công nhân ngày 29/5 gồm những tin chính: Trình Chính phủ tăng lương tối thiểu vùng 200.000 đồng – 280.000 đồng / tháng từ 1/7/2024; Điều chỉnh mức đóng BHXH sau cải cách tiền lương; Đề xuất miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp sau 12 năm tham gia, chưa từng nhận; 14 phường ở TP Thủ Dầu Một có bếp ăn "0 đồng" cho lao động nghèo...

Video: Đọc sách giữa biển khơi Video

Video: Đọc sách giữa biển khơi

Được mệnh danh là “Kình ngư trắng giữa biển xanh”, tàu kiểm ngư số hiệu KN-390 luôn cần khoảng 10 người thợ máy chia nhau ca kíp vận hành để bảo đảm an toàn tuyệt đối với phương châm "tàu là nhà, biển cả là quê hương". Những lúc rảnh rỗi, anh em thợ máy – thủy thủ trên tàu lại tranh thủ đọc sách. Mời các bạn xem nội dung bài viết về tàu KN-390 và anh em thủy thủ làm việc trên tàu Tại Đây.

Đọc thêm

Người lao động vi phạm nội quy ở mức độ nào thì bị đình chỉ công việc, đuổi việc?

Sổ tay pháp luật -

Người lao động vi phạm nội quy ở mức độ nào thì bị đình chỉ công việc, đuổi việc?

Đình chỉ công việc, đuổi việc (sa thải) là hai hình thức kỷ luật nặng nhất được đưa ra tại nội quy lao động.

Ban hành, sửa nội quy không tham khảo ý kiến, công ty bị xử phạt như thế nào?

Sổ tay pháp luật -

Ban hành, sửa nội quy không tham khảo ý kiến, công ty bị xử phạt như thế nào?

Nội quy lao động và quy trình ban hành nội quy lao động là vấn đề người sử dụng đặc biệt quan tâm.

NLĐ phải bồi thường lên đến 3 tháng lương nếu làm hỏng dụng cụ, thiết bị làm việc

Pháp luật lao động -

NLĐ phải bồi thường lên đến 3 tháng lương nếu làm hỏng dụng cụ, thiết bị làm việc

Người lao động (NLĐ) sơ suất làm hỏng dụng cụ, thiết bị làm việc gây thiệt hại tài sản của công ty thuộc một trong các hành vi phải bồi thường theo quy định của pháp luật hoặc nội quy lao động công ty.

Trường hợp nào người lao động vi phạm nội quy mà không bị xử phạt?

Pháp luật lao động -

Trường hợp nào người lao động vi phạm nội quy mà không bị xử phạt?

Độc giả của Tạp chí Lao động và Công đoàn đặt câu hỏi: Người sử dụng lao động không thông báo với người lao động nội quy làm việc, khi người lao động có vi phạm thì có được xử phạt không?

Chi tiết cách tính lương làm thêm giờ, làm tăng ca dễ hiểu nhất ở các trường hợp

Pháp luật lao động -

Chi tiết cách tính lương làm thêm giờ, làm tăng ca dễ hiểu nhất ở các trường hợp

Tính lương tăng ca đòi hỏi theo dõi nhiều hạng mục và có thể phải tính toán phức tạp ứng với từng trường hợp người lao động cụ thể.

Người lao động khởi kiện ở những trường hợp nào sẽ được miễn tạm ứng án phí và án phí?

Sổ tay pháp luật -

Người lao động khởi kiện ở những trường hợp nào sẽ được miễn tạm ứng án phí và án phí?

Khi người lao động khởi kiện thì tạm ứng án phí, án phí là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

Yêu cầu người lao động làm tăng ca nhưng không trả lương bị xử phạt như thế nào?

Pháp luật lao động -

Yêu cầu người lao động làm tăng ca nhưng không trả lương bị xử phạt như thế nào?

Tiền lương làm thêm giờ là vấn đề được nhiều người lao động quan tâm.

Hướng dẫn người lao động ủy quyền cho công đoàn cơ sở tham gia tố tụng dân sự

Pháp luật lao động -

Hướng dẫn người lao động ủy quyền cho công đoàn cơ sở tham gia tố tụng dân sự

Trong trường hợp có nhiều người lao động có cùng yêu cầu đối với người sử dụng lao động, trong cùng một doanh nghiệp, đơn vị thì họ được ủy quyền cho một đại diện của công đoàn thay mặt họ khởi kiện vụ án lao động.

Đã hưởng bảo hiểm xã hội một lần, NLĐ có được truy lĩnh bảo hiểm thất nghiệp hay không?

Sổ tay pháp luật -

Đã hưởng bảo hiểm xã hội một lần, NLĐ có được truy lĩnh bảo hiểm thất nghiệp hay không?

Truy lĩnh bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) được hiểu là việc người lao động hưởng quyền lợi BHTN đúng ra được nhận từ trước đó nhưng vì một số lý do nào đó mà chưa nhận hoặc chưa nhận đủ nên thực hiện truy lĩnh lại.

Công ty nợ BHXH, người lao động có được huỷ quá trình đóng để rút chế độ một lần?

Pháp luật lao động -

Công ty nợ BHXH, người lao động có được huỷ quá trình đóng để rút chế độ một lần?

Hiện tại, pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH) không có quy định về việc hủy thời gian đã tham gia đóng bảo hiểm xã hội của người lao động.