Đội lốt thực tập, trục lợi sức lao động học sinh

Pháp luật lao động - MINH KHÔI

Ông Hương nhận sai sau khi loạt phóng sự điều tra về việc học sinh của trường ông đi thực tập song bị yêu cầu làm công nhân thời vụ được đăng tải.
Vụ học sinh thực tập làm công nhân: Nhiều cơ quan yêu cầu nhà trường báo cáo vụ việc Độc giả lên tiếng về tình trạng học sinh đi thực tập bị bóc lột sức lao động

“Cái gì sai chúng tôi sẽ nghiên cứu và sẽ khắc phục”, ông Hứa Xuân Hương – Hiệu trưởng Trường Trung cấp Nghề Bỉm Sơn (Thanh Hóa) nói với PV sau khi loạt phóng sự điều tra "Vụ học sinh bị làm công nhân" được đăng tải trên Tạp chí điện tử Lao động và Công đoàn về việc học sinh của ông đi thực tập song bị yêu cầu làm công nhân thời vụ.

Ông Hương và một cán bộ (Trưởng khoa Giáo dục nghề nghiệp) Trường Trung cấp Nghề Bỉm Sơn vừa bị kỷ luật khiển trách vì đã vi phạm, khuyết điểm trong việc đưa học sinh đi thực hành, thực tập không đúng quy định gây mất uy tín của nhà trường.

Trở lại hồi tháng 8/2023, khi loạt bài được đăng trên Tạp chí điện tử Lao động và Công đoàn (laodongcongdoan.vn), ông Hương thừa nhận trường sai sót khi ký hợp đồng đưa học sinh đi thực tập với một công ty cung ứng lao động, để rồi các cháu 16, 17 tuổi "bị bán" qua nhiều công ty cung ứng; bị yêu cầu khai khống tuổi và buộc phải giấu “thân phận” thực tập sinh để vào làm công nhân thời vụ tại các nhà máy sản xuất linh kiện điện tử, dù ngành học chẳng hề liên quan.

Đội lốt thực tập, trục lợi sức lao động học sinh

Một học sinh Trường Trung cấp Nghề Bỉm Sơn phải bỏ kỳ thực tập vì bị yêu cầu đi làm ca đêm - Ảnh: Minh Khôi

Hệ lụy là các cháu đang “tuổi ăn, tuổi lớn” phải làm 9-10 tiếng mỗi ngày, 45-50 tiếng mỗi tuần và làm đêm triền miên như... người lớn. Nhiều cháu bị ốm, cơ thể đau nhức, mệt mỏi, buộc phải xin dừng lại, gọi bố mẹ ra đón về.

Không riêng ông Hương, mà ông Hoàng Ngọc Trung - Phó Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Thanh Hoá cũng khẳng định nhà trường đã sai từ khi đặt bút ký hợp đồng đưa học sinh đi thực tập với một công ty chẳng hề có nhà xưởng, kéo theo nhiều cái sai sau đó, đã được chỉ ra trong loạt phóng sự điều tra của chúng tôi.

Vụ việc được phanh phui trên Tạp chí điện tử Lao động và Công đoàn bắt nguồn từ lá đơn viết vội của nhóm phụ huynh khi họ vượt hàng trăm cây số từ Thanh Hóa ra Thái Nguyên đón con em về quê. Chúng tôi đã tiếp cận điều tra, thu thập bằng chứng và phơi bày toàn bộ sự thật về cái gọi là “kỳ thực tập” này.

Loạt phóng sự thu hút hàng triệu lượt xem trên Tạp chí cũng như các mạng xã hội của Tạp chí, dư luận cả nước xôn xao, các cơ quan chức năng rốt ráo vào cuộc, từ Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (Bộ LĐ-TB&XH), UBND tỉnh Thanh Hoá, đến các sở, ngành địa phương (Thanh Hoá, Thái Nguyên)…

Nhiều người đặt câu hỏi, rằng nếu sự thật trên không được phơi bày, thì các cháu học sinh sẽ bị cưỡng bức lao động, bị trục lợi sức lao động đến bao giờ? Đây có phải là sự việc mới? Có phải do sơ suất của nhà trường?

Đội lốt thực tập, trục lợi sức lao động học sinh

Học sinh thực tập được đưa vào các nhà máy làm công nhân thời vụ - Ảnh: NVCC

Câu hỏi đầu tiên, có thể trả lời chắc chắn rằng các cháu sẽ tiếp tục bị lợi dụng, bị ép khai khống tuổi để đưa vào các nhà máy cho đến hết kỳ thực tập. Bởi lẽ, ngay khi Phòng An ninh chính trị nội bộ (PA03), Công an tỉnh Thái Nguyên về ký túc xá các cháu học sinh ở nhằm thu thập thông tin thì sáng sớm hôm sau các cháu học sinh nhanh chóng được đưa xuống Bắc Giang làm việc.

Rõ ràng, công ty cung ứng mà nhà trường hợp tác đã cố “tận thu” sức lao động của các cháu cho đến ngày cuối cùng, trước khi lãnh đạo nhà trường ra tận nơi đón các cháu về Thanh Hoá (do yêu cầu của Thị uỷ Bỉm Sơn và Sở LĐ-TB&XH tỉnh Thanh Hoá).

Nền tảng Google và hàng nghìn độc giả đã giải đáp cho câu hỏi thứ hai, rằng đây là vụ việc không mới. Nó đã xảy ra ở nhiều trường nghề, từ hệ trung cấp đến cao đẳng, qua nhiều năm tại nhiều địa phương.

Các cháu học một ngành nhưng được bố trí đi thực tập một công việc… chẳng liên quan, đơn cử như vụ việc vừa qua: học ngành May và Thiết kế thời trang lại đi làm công nhân lắp ráp linh kiện điện tử (!).

Đến nỗi, ông Đỗ Văn Giang – Phó Vụ trưởng, Phụ trách Vụ Đào tạo chính quy, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ LĐ-TB&XH phải giật mình, nhún vai: “Quá liều! Nếu như vậy thì trách nhiệm chắc chắn thuộc về nhà trường và doanh nghiệp tiếp nhận”.

Tệ hơn, như đã nói ở trên, các cháu bị yêu cầu “giấu thân phận” học sinh thực tập để buộc phải làm việc năng suất hơn (tăng ca, làm đêm…), và đối tượng thu lời là công ty cung ứng - đối tác của nhà trường.

Sau khi vụ việc được đăng tải trên Tạp chí điện tử Lao động và Công đoàn, có ít nhất 2 doanh nghiệp FDI chuyên sản xuất linh kiện điện tử ở Thái Nguyên đã chấm dứt hợp tác và thanh lý hợp đồng thuê lại lao động đối với một công ty cung ứng – sau khi phát hiện hàng chục lao động thời vụ mà công ty này giới thiệu là học sinh của Trường Trung cấp Nghề Bỉm Sơn.

Họ thẳng thắn nhận trách nhiệm, thừa nhận sai sót vì chưa kiểm tra đầy đủ thông tin người lao động, đồng thời cam kết sau vụ việc này sẽ hoàn thiện quy trình tuyển dụng, đào tạo lại nhân viên tuyển dụng; phối hợp với cơ quan chuyên môn tăng cường quản lý các đơn vị cung ứng lao động, đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam.

Hành động trên cho thấy sự quyết liệt sửa sai, và nói không với những hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực lao động. Đó là điều nên làm và cần thiết phải làm nếu muốn doanh nghiệp phát triển, được đối tác tin cậy, hợp tác. Hơn ai hết, các doanh nghiệp sản xuất hiểu rằng, những hành vi lách luật, gian dối đều phải trả một cái giá rất đắt.

Thiệt hại về uy tín là vô cùng lớn đối với các doanh nghiệp liên quan đến vụ việc này. Những sai phạm của các bên liên quan rồi cũng sẽ được cơ quan chức năng chỉ rõ sau quá trình xác minh, điều tra, cùng với đó là hình thức xử lý. Nhưng, làm thế nào để tình trạng này không tiếp tục xảy ra?

Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014 quy định rất cụ thể: Cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, tư thục có nhiệm vụ và quyền hạn tổ chức cho người học học tập, thực hành và thực tập tại doanh nghiệp thông qua hợp đồng với doanh nghiệp. Và ở chiều ngược lại, trách nhiệm của doanh nghiệp trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp là: Tham gia xây dựng chương trình, giáo trình đào tạo; tổ chức giảng dạy, hướng dẫn thực tập, đánh giá kết quả học tập của người học tại cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp; tiếp nhận người học, nhà giáo đến tham quan, thực hành, thực tập nâng cao kỹ năng nghề thông qua hợp đồng với cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp; trả tiền lương, tiền công cho người học, nhà giáo trực tiếp hoặc tham gia lao động làm ra sản phẩm hợp quy cách trong thời gian đào tạo, thực hành, thực tập tại doanh nghiệp theo mức do các bên thỏa thuận.

Có thể nói, Nhà nước đã quy định rõ về sự cần thiết và trách nhiệm của các tổ chức từ nhà trường đến doanh nghiệp trong việc tạo cho học sinh, sinh viên học nghề có môi trường thực hành khi học nghề. Song, để doanh nghiệp ký hợp đồng tiếp nhận người học đến tham quan, thực hành, thực tập thông qua hợp đồng với cơ sở giáo dục nghề thì trước hết doanh nghiệp đó phải có ngành nghề hoạt động sản xuất, kinh doanh được cấp phép phù hợp với ngành nghề mà người học đang được đào tạo.

Nội dung hợp đồng phải phù hợp với quy định pháp luật và phản ánh đúng nội dung phần công việc các bên. Việc giao kết hợp đồng phải đảm bảo tính trung thực, không nhằm che đậy hành vi lợi dụng hình thức cho học sinh đi thực tập để môi giới lao động chưa thành niên làm việc với mức thu nhập thấp.

Điều quan trọng là, cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương (Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp; Sở LĐ-TB&XH) phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp thuộc thẩm quyền quản lý để kịp thời chấn chỉnh.

Vụ học sinh bị làm công nhân: UBND tỉnh Thanh Hoá chỉ đạo khẩn Vụ học sinh bị làm công nhân: UBND tỉnh Thanh Hoá chỉ đạo khẩn

Lãnh đạo UBND tỉnh Thanh Hoá vừa chỉ đạo các cơ quan chức năng liên quan vụ việc Trường Trung cấp Nghề Bỉm Sơn đưa ...

Vụ học sinh bị làm công nhân: Doanh nghiệp nhận sai khi quá tin đối tác cung ứng Vụ học sinh bị làm công nhân: Doanh nghiệp nhận sai khi quá tin đối tác cung ứng

Công ty TNHH Hatech Vina (Thái Nguyên) phát hiện có 31 người lao động là học sinh Trường Trung cấp Nghề Bỉm Sơn từng làm ...

Khẩn trương kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân trong vụ học sinh bị làm công nhân Khẩn trương kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân trong vụ học sinh bị làm công nhân

Sở Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) tỉnh Thanh Hóa đề nghị Trường Trung cấp Nghề Bỉm Sơn khẩn trương thực hiện ...

Vụ học sinh bị làm công nhân:
Chia sẻ
In bài viết

Tin cùng chuyên mục

DN không chi trả công tác phí khi NLĐ thường xuyên di chuyển quận, huyện có đúng không?

Sổ tay pháp luật -

DN không chi trả công tác phí khi NLĐ thường xuyên di chuyển quận, huyện có đúng không?

Theo thoả thuận tại hợp đồng lao động, NLĐ làm việc tại văn phòng. Tuy nhiên, do đặc thù công việc tôi thường xuyên phải di chuyển tại các quận, huyện thì công tác phí được tính như thế nào? Doanh nghiệp (DN) không chi trả công tác phí cho tôi có đúng không?

Sử dụng lao động chưa thành niên có thể bị xử phạt tới 75 triệu đồng

Pháp luật lao động -

Sử dụng lao động chưa thành niên có thể bị xử phạt tới 75 triệu đồng

Căn cứ khoản 1 Điều 3 BLLĐ năm 2019 quy định về lao động chưa thành niên: “Lao động chưa thành niên là người lao động chưa đủ 18 tuổi.” Đây là đối tượng lao động đặc thù nên khi có nhu cầu sử dụng lao động chưa thành niên thì DN phải tuân thủ nguyên tắc quy định tại Điều 144 BLLĐ 2019 và Thông tư số 09/2020/TT-TTBLĐTBXH ngày 12/11/2020 của Bộ LĐTBXH quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của BLLĐ về lao động chưa thành niên nhằm bảo đảm sự phát triển bình thường về thể lực, trí lực và nhân cách của lao động chưa thành niên.

Trình độ thạc sĩ nhưng NLĐ chỉ được nhận lương theo bậc cử nhân có đúng không?

Pháp luật lao động -

Trình độ thạc sĩ nhưng NLĐ chỉ được nhận lương theo bậc cử nhân có đúng không?

Doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động để tuyển dụng lao động và thỏa thuận lương theo công việc với người lao động.

Chỉ nhận được 50% mức lương doanh nghiệp trao đổi, người lao động cần làm gì?

Pháp luật lao động -

Chỉ nhận được 50% mức lương doanh nghiệp trao đổi, người lao động cần làm gì?

Lương là một trong những vấn đề người lao động quan tâm hàng đầu khi tham gia vào mối quan hệ lao động.

Người lao động bị trừ lương với nội dung "hỗ trợ tuyển dụng" có đúng không?

Pháp luật lao động -

Người lao động bị trừ lương với nội dung "hỗ trợ tuyển dụng" có đúng không?

Người lao động làm việc tại doanh nghiệp thông qua tuyển dụng từ trung tâm dịch vụ việc làm. Tuy nhiên, ngay tại tháng lương thử việc đầu tiên, người lao động bị trừ lương mang tên "hỗ trợ tuyển dụng".

Tạm chuyển NLĐ làm công việc khác so với hợp đồng lao động cần theo nguyên tắc nào?

Pháp luật lao động -

Tạm chuyển NLĐ làm công việc khác so với hợp đồng lao động cần theo nguyên tắc nào?

Người sử dụng lao động khi tạm thời chuyển người lao động làm việc khác so với hợp đồng lao động là nội dung được người lao động, người sử dụng lao động đặc biệt quan tâm.

Talk Công đoàn: Phúc lợi tốt là "chìa khóa" phát triển đoàn viên Talk Công đoàn

Talk Công đoàn: Phúc lợi tốt là "chìa khóa" phát triển đoàn viên

Đồng chí Phan Xuân Trí, Chủ tịch LĐLĐ TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang chia sẻ những kinh nghiệm và giải pháp phát triển đoàn viên và thành lập công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp.

Chế độ nâng bậc, nâng lương của người lao động được quy định thế nào? Tôi công nhân

Chế độ nâng bậc, nâng lương của người lao động được quy định thế nào?

Chế độ nâng lương, nâng bậc, phụ cấp, trợ cấp và các chế độ khuyến khích đối với người lao động sẽ được thỏa thuận trong hợp đồng lao động, Thỏa ước lao động tập thể hoặc quy định của người sử dụng lao động.

Đón xem Talk Công đoàn: Phúc lợi tốt là "chìa khoá" phát triển đoàn viên Talk Công đoàn

Đón xem Talk Công đoàn: Phúc lợi tốt là "chìa khoá" phát triển đoàn viên

Talk Công đoàn 20 giờ, ngày 22/6/2024 là cuộc trò chuyện với đồng chí Phan Xuân Trí, Chủ tịch LĐLĐ TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.

Tổ chức tuyên truyền tập huấn về phòng, chống ma túy cho công nhân lao động Công đoàn số

Tổ chức tuyên truyền tập huấn về phòng, chống ma túy cho công nhân lao động

Tổng LĐLĐ Việt Nam ban hành kế hoạch số 91/KH-TLĐ về tổ chức tuyên truyền, tập huấn giáo dục về phòng, chống ma túy cho công nhân lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.
Bản tin công nhân: Đề xuất miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp sau 12 năm tham gia, chưa từng nhận Bản tin công nhân

Bản tin công nhân: Đề xuất miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp sau 12 năm tham gia, chưa từng nhận

Bản tin công nhân ngày 29/5 gồm những tin chính: Trình Chính phủ tăng lương tối thiểu vùng 200.000 đồng – 280.000 đồng / tháng từ 1/7/2024; Điều chỉnh mức đóng BHXH sau cải cách tiền lương; Đề xuất miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp sau 12 năm tham gia, chưa từng nhận; 14 phường ở TP Thủ Dầu Một có bếp ăn "0 đồng" cho lao động nghèo...

Sẵn sàng cho ngày hội lớn của người lao động Đắk Lắk Video

Sẵn sàng cho ngày hội lớn của người lao động Đắk Lắk

Ngày hội Việc làm tỉnh Đắk Lắk năm 2024 đã hoàn tất, sẵn sàng tiếp đón trên 1.000 người lao động, đại biểu, quan khách tham dự. Chương trình do Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Đắk Lắk, Tạp chí Lao động Công đoàn phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh Đắk Lắk tổ chức, chính thức diễn ra lúc 8 giờ ngày 14/6 tại số 9, đường 10 tháng 3 (đường Vành Đai).

Đọc thêm

NLĐ gặp tai nạn tại nơi làm việc, trách nhiệm của người sử dụng lao động như thế nào?

Pháp luật lao động -

NLĐ gặp tai nạn tại nơi làm việc, trách nhiệm của người sử dụng lao động như thế nào?

Người sử dụng lao động có trách nhiệm kịp thời đối với người lao động bị tai nạn lao động.

Công ty chỉ cho phép người lao động đi vệ sinh trong thời gian 3-5 phút có đúng không?

Pháp luật lao động -

Công ty chỉ cho phép người lao động đi vệ sinh trong thời gian 3-5 phút có đúng không?

Câu hỏi trên là thắc mắc của độc giả, người lao động gửi về Tạp chí Lao động và Công đoàn.

Người lao động vi phạm nội quy ở mức độ nào thì bị đình chỉ công việc, đuổi việc?

Sổ tay pháp luật -

Người lao động vi phạm nội quy ở mức độ nào thì bị đình chỉ công việc, đuổi việc?

Đình chỉ công việc, đuổi việc (sa thải) là hai hình thức kỷ luật nặng nhất được đưa ra tại nội quy lao động.

Ban hành, sửa nội quy không tham khảo ý kiến, công ty bị xử phạt như thế nào?

Sổ tay pháp luật -

Ban hành, sửa nội quy không tham khảo ý kiến, công ty bị xử phạt như thế nào?

Nội quy lao động và quy trình ban hành nội quy lao động là vấn đề người sử dụng đặc biệt quan tâm.

Đồng hành đòi quyền lợi cho người lao động

Pháp luật lao động -

Đồng hành đòi quyền lợi cho người lao động

Ngày 17/4/2024 vừa qua, người lao động Công ty Cổ phần Dệt Hòa Khánh vô cùng vui mừng khi doanh nghiệp đã thanh toán 1,420 tỷ đồng tiền nợ bảo hiểm xã hội.

NLĐ phải bồi thường lên đến 3 tháng lương nếu làm hỏng dụng cụ, thiết bị làm việc

Pháp luật lao động -

NLĐ phải bồi thường lên đến 3 tháng lương nếu làm hỏng dụng cụ, thiết bị làm việc

Người lao động (NLĐ) sơ suất làm hỏng dụng cụ, thiết bị làm việc gây thiệt hại tài sản của công ty thuộc một trong các hành vi phải bồi thường theo quy định của pháp luật hoặc nội quy lao động công ty.

Trường hợp nào người lao động vi phạm nội quy mà không bị xử phạt?

Pháp luật lao động -

Trường hợp nào người lao động vi phạm nội quy mà không bị xử phạt?

Độc giả của Tạp chí Lao động và Công đoàn đặt câu hỏi: Người sử dụng lao động không thông báo với người lao động nội quy làm việc, khi người lao động có vi phạm thì có được xử phạt không?

Chi tiết cách tính lương làm thêm giờ, làm tăng ca dễ hiểu nhất ở các trường hợp

Pháp luật lao động -

Chi tiết cách tính lương làm thêm giờ, làm tăng ca dễ hiểu nhất ở các trường hợp

Tính lương tăng ca đòi hỏi theo dõi nhiều hạng mục và có thể phải tính toán phức tạp ứng với từng trường hợp người lao động cụ thể.

Người lao động khởi kiện ở những trường hợp nào sẽ được miễn tạm ứng án phí và án phí?

Sổ tay pháp luật -

Người lao động khởi kiện ở những trường hợp nào sẽ được miễn tạm ứng án phí và án phí?

Khi người lao động khởi kiện thì tạm ứng án phí, án phí là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

Yêu cầu người lao động làm tăng ca nhưng không trả lương bị xử phạt như thế nào?

Pháp luật lao động -

Yêu cầu người lao động làm tăng ca nhưng không trả lương bị xử phạt như thế nào?

Tiền lương làm thêm giờ là vấn đề được nhiều người lao động quan tâm.