Ngày khai giảng, nhớ bài thơ "Đi học" từng được phổ nhạc

Cà phê tối - AN VINH

An Vinh

An Vinh

Nhà báo
Sáng nay 5/9, hơn 22 triệu học sinh mầm non, phổ thông trên cả nước dự khai giảng năm học mới 2023 - 2024.

“Hôm qua em tới trường/ Mẹ dắt tay từng bước/ Hôm nay mẹ lên nương/ Một mình em tới lớp...” - nhân ngày khai giảng, tôi lại nhớ tới câu hát đó trong một bài hát mà nhiều thế hệ học trò thường được các thầy cô dạy cho hát mỗi khi bước vào năm học mới, (nay thì không biết thầy cô còn dạy và học trò còn hay hát bài hát đó nữa không?).

Bài hát đó là một sáng tác của nhạc sĩ Bùi Đình Thảo, và là phổ bài thơ “Đi học” của nhà thơ Minh Chính, tên gọi đầy đủ là Hoàng Minh Chính, một ca khúc thiếu nhi rất hay và được lưu truyền rộng rãi cho đến tận ngày nay.

Một điều bất ngờ đến ngạc nhiên và thú vị là bài thơ “Đi học” nổi tiếng ấy được nhà thơ Minh Chính viết từ năm 1959, viết bằng mực Cửu Long xanh đen trên giấy thếp, khi ông mới vừa 15 tuổi.

Nhà thơ Minh Chính họ Hoàng, sinh năm 1944 tại thôn Đô Hoàng, xã Yên Thành, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định trong một gia đình có 6 anh em. Minh Chính là thứ hai. Anh là hậu duệ nhiều đời của một dòng họ có truyền thống về dạy học và văn chương. Năm 1948, Minh Chính theo gia đình lên Phú Thọ. Thôn Tiên Phú, xã Phú Hộ, huyện Phong Châu từ đấy trở thành quê hương thứ hai của gia đình anh.

Cảnh quan miền Phong Châu tươi đẹp, tình thương yêu gia đình cha mẹ, anh em, bạn bè, mái trường tuổi thơ... tất cả được trân trọng, in đậm trong tâm hồn Minh Chính tuổi học trò, đã được anh ghi thành nhiều bài thơ, trong đó có bài thơ “Đi học”.

Viết đơn tình nguyện nhập ngũ năm 1963, khi đang học cấp III trường Hùng Vương (thị xã Phú Thọ), Minh Chính vào chiến trường B2 năm 1966 với cấp bậc Thượng úy - Đại đội trưởng thuộc Sư đoàn 312, chiến đấu tại mặt trận Quảng Trị. Anh hai lần được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt xe cơ giới, một bằng Dũng sĩ diệt tàu chiến.

Bị thương, Minh Chính ra Bắc cuối năm 1968. Đây là dịp anh gặp gia đình, người thân, bạn bè sau những năm ở chiến trường khu V gian khổ, ác liệt. Năm 1969, ba lô trĩu vai, bước chân tập tễnh, các em trong gia đình tiễn người anh cấp bậc Tiểu đoàn phó, đi chiến trường lần thứ hai từ sân ga quê hương. Sang chiến trường K, Minh Chính anh dũng hy sinh bên vòm xanh thốt nốt giữa tháng 3 năm 1970 trên đất Campuchia trong đội ngũ quân tình nguyện Việt Nam làm nghĩa vụ quốc tế. Đến nay, qua nhiều lần tìm kiếm, vẫn chưa tìm được nơi anh hy sinh để di cốt chàng sĩ quan tài hoa 26 tuổi được trở lại quê nhà.

Bài thơ “Đi học” của Minh Chính tạo cảm hứng cho nhạc sĩ Bùi Đình Thảo phổ nhạc thành ca khúc “Đi học” ngay trước mùa tựu trường năm 1971.

Với Bùi Đình Thảo (1937-1997), dù quê ở vùng chiêm trũng Hà Nam, nhưng ông đã vận dụng phong cách dân ca miền núi - hát then - để triển khai ca khúc, chủ động đảo thứ tự một khổ thơ rồi nhập đề. Khúc nhạc dạo đầu, ông dành cho cây đàn tính lên tiếng, mở ra quang cảnh em bé đến trường từ buổi sáng tinh khôi trong sáng tuyệt vời: “Hương rừng thơm đồi vắng/ Nước suối trong thầm thì/ Cọ xòe ô che nắng/ Râm mát đường em đi”.

Giai điệu - lời thơ chạm vào hình ảnh sẽ thành kỷ niệm, ký ức thiêng liêng tuổi học trò ngày đầu đi học: “Hôm qua em đến trường/ Mẹ dắt tay từng bước/ Hôm nay mẹ lên nương/ Một mình em tới lớp”...

“Một mình em tới lớp!” - nét nhạc trầm ấm, tự tin, niềm vui tuổi thơ hồn nhiên lan tỏa với “Chim đùa reo trong lá/ Cá dưới khe thì thào/ Hương rừng chen hương cốm/ Em tới trường hương theo” - mùi hương thân thiết từ cánh rừng gần đến nương lúa xa cùng theo em bé đến trường một hoà điệu thanh bình trong veo như ngọc, thấp thoáng bóng dáng mái trường xinh, cô giáo trẻ, tiếng hát tuổi thơ, trang sách thân yêu mở sáng chân trời. “Đi học” đã trở thành “bài ca đi cùng năm tháng” hơn nửa thế kỷ qua.

Nhân ngày khai giảng năm học mới 2023 - 2024, tôi ôn lại cùng các bạn một số tư liệu về 2 vị tác giả của bài thơ và ca khúc “Đi học”, với mong muốn chúng ta và con cháu mình sẽ mãi ghi nhớ tấm lòng yêu trẻ em thiết tha và tài năng thơ, nhạc của nhà thơ - liệt sĩ Hoàng Minh Chính và nhạc sĩ Bùi Đình Thảo.

AN VINH

ĐI HỌC

(Minh Chính)

Hương rừng thơm đồi vắng

Nước suối trong thầm thì

Cọ xoè ô che nắng

Râm mát đường em đi.

Hôm qua em tới trường

Mẹ dắt tay từng bước

Hôm nay mẹ lên nương

Một mình em tới lớp.

Đường xa em đi về

Có chim reo trong lá

Có nước chảy dưới khe

Thì thào như tiếng mẹ.

Trường của em be bé

Nằm lặng giữa rừng cây

Cô giáo em tre trẻ

Dạy em hát rất hay.

Mũ rơm thơm em đội

Hương cốm chen hương rừng

Mỗi lần em tới lớp

Hương theo em tới trường…

Nếu đồng tình với góc nhận định trong bài viết, bạn có thể mời tác giả An Vinh một "ly cà phê" thông qua Ví MoMo bằng cách ấn vào nút “Buy me a coffee” ở bên dưới hoặc quét mã QR.

"Buy me a coffee"

Hoặc bạn cũng có thể tặng "ly cà phê" cho tác giả An Vinh bằng cách chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của Tạp chí Lao động và Công đoàn, số tài khoản: 118000001631, Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Hà Nội.

Lưu ý, trước khi chuyển tiền, bạn đọc vui lòng gõ nội dung: "Tặng cà phê cho tác giả An Vinh".

Đọc cà phê tối, tặng "cà phê" là chương trình của Tạp chí Lao động và Công đoàn. Khi đọc các bài viết trên mục Cà phê tối, nếu bạn đọc đồng cảm với góc nhìn của tác giả thì có thể mời người đó một "ly cà phê". Mỗi "ly cà phê" trị giá 23.000 đồng (1 USD).

Chia sẻ
In bài viết

Tin cùng chuyên mục

Cứ 10 bài thi Văn, có 1 bài từ 9,5 trở lên!

Cà phê tối -

Cứ 10 bài thi Văn, có 1 bài từ 9,5 trở lên!

Hiện tượng điểm Văn cao chót vót ở Bắc Ninh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2024 vừa qua vẫn chưa hết nóng. Hàng loạt chuyên gia, cũng như sở, ban ngành đã lên tiếng “giải mã” song câu chuyện không đơn thuần nằm ở “quy trình”.

Quản lý KOL

Cà phê tối -

Quản lý KOL

Sở Thông tin và Truyền thông TP HCM vừa cho hay, đơn vị đang tổng hợp, lập danh sách 720 KOL trên địa bàn thành phố để tăng cường công tác quản lý và xử lý kịp thời nếu có sai phạm.

Triệu phú và giá thịt heo

Cà phê tối -

Triệu phú và giá thịt heo

Trong khi dân chúng bắt đầu e ngại "Lương tăng chưa về túi, đi chợ đã tốn nhiều hơn" và vất vả với giá thịt heo lên cao nhất 4 năm qua thì Việt Nam được đánh giá là nước có số triệu phú tăng nhanh nhất thế giới!

“Ca làm ngoài giờ” của điều dưỡng Thảo

Cà phê tối -

“Ca làm ngoài giờ” của điều dưỡng Thảo

Gặp sự cố bất thường trên đường, nữ điều dưỡng Nguyễn Thị Thảo (Khoa Hô hấp, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng) đã theo bé sơ sinh ngừng thở suốt hành trình tới bệnh viện.

Khi ai cũng có thể thêm Xyanua vào “giỏ hàng”

Cà phê tối -

Khi ai cũng có thể thêm Xyanua vào “giỏ hàng”

Thảm án ở Đồng Nai khi cô gái đầu độc 4 người thân trong gia đình bằng Xyanua gây chấn động. Từ tính chất nghiêm trọng, cách thức ra tay tàn độc cũng như việc dùng kịch độc sát hại từng người trong gia đình mà không ai nghi ngờ đã khiến những câu hỏi được đặt ra. Nhất là khi người ta phát hiện ra, Xyanua vốn không khó khăn gì để mua trên mạng.

Tiền tỷ của đại gia và khoản nợ bảo hiểm xã hội của nhân viên

Cà phê tối -

Tiền tỷ của đại gia và khoản nợ bảo hiểm xã hội của nhân viên

Thông tin những đại gia, thiếu gia vẫn sống phởn phơ trong xa hoa, sang trọng nhưng lại nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội của khá nhiều nhân viên khó khăn đang gây bức xúc.

Kinh tế - Chính sách

Cổ phiếu VFS sau ngày đầu hứng khởi

Sau phiên đầu tràn đầy hứng khởi trên sàn Nasdaq, cổ phiếu VinFast (VFS) quay đầu giảm gần 19% trong ngày 16/8, giá trị công ty xuống dưới 70 tỷ đô so với 85 tỷ của ngày đầu tiên. Chuyện trên bình thường và chẳng có gì lạ trên thị trường chứng khoán quốc tế nhưng phần nào giúp chúng ta hiểu rằng sân chơi ấy không dễ chịu như nhiều người tưởng trong lúc phấn khích.
Mỹ Anh

Giữ quận Hoàn Kiếm và tinh thần của Hà Nội

Bí thư Hà Nội Đinh Tiến Dũng vừa chia sẻ quan điểm về việc sắp xếp các đơn vị hành chính. Theo đó, tinh thần của thành phố sẽ “giữ ổn định” quận Hoàn Kiếm
Hà Phan

Không thừa thế xông lên để “gậy ông đập lưng ông”

Giá gạo thế giới tăng, không ít doanh nghiệp đã “thừa thắng xông lên” đẩy nhanh xuất khẩu. Bộ trưởng Bộ Công thương khuyến cáo coi chừng “gậy ông đâp lưng ông”!
Quốc Thắng

Ba con số thiếu chủ ngữ

Giữa lúc đang thiếu giáo viên trầm trọng thì nhiều cử nhân sư phạm diện cử tuyển vẫn chưa được bố trí việc làm, hàng trăm sinh viên tốt nghiệp ngành sư phạm vẫn thất nghiệp và hàng nghìn giáo viên rời khỏi ngành.
Hà Phan

Khi công nhân “bàn luận” với Chủ tịch Quốc hội

Đời công nhân cạo mủ chúng em vất vả lắm! Dậy từ nửa đêm, lúc 1-2 giờ sáng, có khi sớm hơn. Cái mủ cao su lạ lắm, trời càng lạnh, càng có sương thì mủ càng ra nhiều. Cho nên người mình lạnh cỡ nào thì mình càng mừng cỡ đó. Sản phẩm nhiều thì được nhiều tiền công anh ạ! Nếu được phát biểu trước bác Huệ, em sẽ nói về đời công nhân cạo mủ cao su. Công việc cực nhọc nhưng lương thấp quá!

Văn hóa - Xã hội

Mỹ Anh

Mong ước đầu năm học

Một năm học mới bắt đầu với nhiều niềm tin kỳ vọng cùng bộn bề vấn đề đối với thầy cô, học sinh, phụ huynh và những người làm giáo dục.
Hà Phan

Tính cách của Nguyễn Thanh Long và số phận của ông Nguyễn Trường Sơn 1

Giữa tháng 9/2021, khi TP.HCM đã qua đỉnh dịch và chuẩn bị “mở cửa” thì bà con lại nháo nhác khi Nguyễn Thanh Long - Bộ trưởng Y tế lúc đó - người sắp ra tòa
An Vinh

Nghĩ về một ngày lễ lớn của lực lượng Công an Nhân dân

Hôm nay, 19/8/2023, kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống của lực lượng Công an Nhân dân Việt Nam. Trước hết, tôi xin trân trọng gửi tới toàn thể cán bộ, chiến sĩ đang và đã từng công tác trong lực lượng những lời chúc mừng chân thành, tốt đẹp nhất từ đáy lòng mình.
Mỹ Anh

Oppenheimer và cách kể một câu chuyện lịch sử

Bộ phim Oppenheimer thuộc thể loại tiểu sử, kể câu chuyện về một nhân vật lịch sử với những biến động của lịch sử nước Mỹ và thế giới.
Hà Phan

300 ngàn thí sinh và lựa chọn không vào đại học

Vừa tốt nghiệp THPT, Trung Hiếu tại Thái Bình lập tức nộp hồ sơ vào trường nghề công nghệ ô tô, bỏ xét tuyển đại học.

Môi trường - Sức khỏe

Quốc Thắng

Ai đã đặt tên cho dòng sông?

Tin dồn dập về dòng Mekong sạt lở mấy ngày qua khiến cho bất cứ ai quan tâm đến môi trường đều cảm thấy lo ngại. Lo ngại vì nguyên nhân được phân tích
Mỹ Anh

Vụ bắt cóc 20 giây

Một vụ bắt cóc trẻ em diễn ra giữa ban ngày, tại khu đô thị Việt Hưng (Hà Nội) vừa diễn ra hôm qua. Sáng nay, con tin đã được giải cứu an toàn, nghi phạm đã bị lực lượng cảnh sát bắt. Tuy nhiên, các clip ghi lại tình tiết gây án khiến người xem không khỏi lạnh gáy.
Mỹ Anh

Tang thương Phố Núi

Tai nạn thảm khốc đã gây chấn động với giới bóng đá và tạo nên một không khí tang thương Phố Núi - khi những nạn nhân vắn số đều là gương mặt thân quen của làng bóng đá.
Quốc Thắng

Bằng chứng F

Trên khắp đất nước Việt Nam này, có biết bao nhiêu mảnh đất, bao nhiêu con người mang nỗi đau chất độc màu da cam. Nhưng bằng chứng về mối liên hệ vẫn là thứ đi
Mỹ Anh

Vụ sạt lở do… “nhân tai”

Trong khi câu chuyện về vụ sạt lở ở vườn sầu riêng tại Lâm Đồng vẫn còn nóng hổi, một vụ sạt nhỏ, với dòng nước nhấn chìm hàng loạt xế sang đã xảy ra ở Sóc Sơn (Hà Nội). Sau vụ việc, hình ảnh trên các mặt báo được chụp tại địa bàn mới thấy, hàng loạt homestay mọc lên như nấm, ngay giữa rừng phòng hộ.
Người lao động phải khám bệnh nghề nghiệp 1 năm mấy lần? Tôi công nhân

Người lao động phải khám bệnh nghề nghiệp 1 năm mấy lần?

Việc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động được thực hiện từ 1 lần/năm đến 2 lần/năm, tùy đối tượng người lao động.

10 nhóm bệnh nghề nghiệp khi làm nghề xây dựng, người lao động có thể mắc Tôi công nhân

10 nhóm bệnh nghề nghiệp khi làm nghề xây dựng, người lao động có thể mắc

Đặc thù công việc của ngành xây dụng khiến người lao động có nguy cơ mắc phải những bệnh nghề nghiệp đặc trưng và nghiêm trọng.

Talk Công đoàn: Cán bộ công đoàn làm phóng viên – dễ hay khó? Talk Công đoàn

Talk Công đoàn: Cán bộ công đoàn làm phóng viên – dễ hay khó?

Talk Công đoàn tuần này là cuộc trò chuyện với đồng chí Nguyễn Bá Mạnh - cán bộ Ban Tuyên giáo - Nữ công, LĐLĐ tỉnh Thái Bình.

Cần quyết liệt hơn trong công tác phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS 6 tháng cuối năm 2024 Infographic

Cần quyết liệt hơn trong công tác phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS 6 tháng cuối năm 2024

Trong 6 tháng đầu năm cả nước kết nạp mới 442.164 đoàn viên công đoàn, nâng tổng số đoàn viên công đoàn cả nước là 11.329.014 đoàn viên.
Bản tin công nhân: Đề xuất miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp sau 12 năm tham gia, chưa từng nhận Bản tin công nhân

Bản tin công nhân: Đề xuất miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp sau 12 năm tham gia, chưa từng nhận

Bản tin công nhân ngày 29/5 gồm những tin chính: Trình Chính phủ tăng lương tối thiểu vùng 200.000 đồng – 280.000 đồng / tháng từ 1/7/2024; Điều chỉnh mức đóng BHXH sau cải cách tiền lương; Đề xuất miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp sau 12 năm tham gia, chưa từng nhận; 14 phường ở TP Thủ Dầu Một có bếp ăn "0 đồng" cho lao động nghèo...

Đoàn công tác Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam dâng hương viếng đồng chí Nguyễn Đức Cảnh Video

Đoàn công tác Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam dâng hương viếng đồng chí Nguyễn Đức Cảnh

Ngày 19/7, Đoàn công tác do đồng chí Phan Văn Anh, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam làm trưởng đoàn đã đến dâng hương viếng đồng chí Nguyễn Đức Cảnh tại Nhà tưởng niệm đồng chí tại xã An Đồng, huyện An Dương, TP Hải Phòng.

Đọc thêm

Khi công nghệ cao cộng hưởng với nhân phẩm thấp

Cà phê tối -

Khi công nghệ cao cộng hưởng với nhân phẩm thấp

Nghệ sĩ Châu Bùi trình báo cơ quan chức năng về chiếc camera quay lén được ngụy trang tinh vi trong phòng thay đồ, nơi nghệ sĩ này làm việc. Liền sau đó, hàng loạt vụ việc liên quan tới camera quay lén xuất hiện trên các phương tiện truyền thông.

Xác thực sinh trắc học với ngân hàng: Sao để dân hiểu?

Cà phê tối -

Xác thực sinh trắc học với ngân hàng: Sao để dân hiểu?

Hôm qua, rất nhiều khách hàng than thở về hệ thống Internet Banking của nhiều ngân hàng gặp lỗi, gây khó khăn trong giao dịch. Rất ít người quan tâm tới lý do của việc phải thêm sinh trắc học vào liên kết ngân hàng, người dân chỉ thấy rõ sự phiền hà và mệt mỏi.

Chính sách hướng về tương lai

Cà phê tối -

Chính sách hướng về tương lai

Ngay ngày đầu tháng 7 này, hàng loạt chính sách tích cực về tiền lương cùng bảo hiểm xã hội chính thức có hiệu lực. Tác động ra sao, đón nhận thế nào và thực thi đến đâu có lẽ phải đợi thời gian nữa mới rõ ràng cùng với những gì cần “chỉnh sửa” để hiệu quả hơn. Nhưng hướng đi này cũng đang mở ra cánh cửa rộng rãi hơn cho hàng chục triệu người liên quan…

Quần đùi, dép lê đi thi, thì sao?

Cà phê tối -

Quần đùi, dép lê đi thi, thì sao?

Đề thi an toàn, kỳ thi an toàn là những đánh giá chung của giới chuyên môn, báo giới và dư luận khi kỳ thi Tốt nghiệp THPT 2024 kết thúc. Tuy nhiên, những tranh cãi nảy lửa nổ ra vì trang phục của một số thí sinh bị cho là “không phù hợp” khi các em mặc quần đùi, dép lê tới dự kỳ thi.

Từ lời cảnh báo về gian lận thi cử bằng AI

Cà phê tối -

Từ lời cảnh báo về gian lận thi cử bằng AI

Kỳ thi tốt nghiệp THPT toàn quốc sẽ diễn ra vào tuần sau (từ ngày 26 tới ngày 29/6). Trước kỳ thi, bộ phận chuyên môn đã đưa ra những cảnh báo về việc gian lận thi cử bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) - những cách thức hoàn toàn mới có thể gây khó khăn cho công tác tổ chức.

Thấp thỏm mùa Euro

Cà phê tối -

Thấp thỏm mùa Euro

UEFA Euro 2024 đã chính thức khai mạc mang lại niềm vui cho những người yêu túc cầu toàn thế giới. Song, với nhiều gia đình, những lỗi lo về “mùa banh bóng” cũng ập về với vấn nạn cá độ online.

Lại cháy nhà, lại những sinh mạng xót xa…

Cà phê tối -

Lại cháy nhà, lại những sinh mạng xót xa…

Tối qua, lại thêm một đám cháy không hẳn kinh hoàng nhưng vẫn cướp đi 4 mạng người ở Hoàng Mai (Hà Nội).

Bài hát “tỉ view” và nền giải trí “đưa cơm”

Cà phê tối -

Bài hát “tỉ view” và nền giải trí “đưa cơm”

Việt Nam đã có video ca nhạc đầu tiên cán mốc 1 tỉ lượt xem trên Youtube. Thú vị hơn, nó không xuất phát từ những tên tuổi đình đám của nền giải trí trong nước như Đen Vâu, Sơn Tùng M-TP, Mỹ Tâm… MV làm nên lịch sử lượt xem của người sáng tạo Việt Nam trên nền tảng Youtube là bài hát… "Một con vịt".

Thấy gì từ gánh nặng thi vào lớp 10?

Cà phê tối -

Thấy gì từ gánh nặng thi vào lớp 10?

Suốt cả thập kỷ vừa qua, chuyên gia và dư luận đã không ngừng lên tiếng về áp lực của kỳ thi hết cấp 3 và tuyển sinh đại học. Nhưng giờ đây, áp lực ấy chưa có dấu hiệu thuyên giảm mà còn “di căn” sang kỳ thi tuyển sinh lớp 10, đặc biệt ở Hà Nội.

30.000 tỷ của trái chủ Vạn Thịnh Phát và những cú lừa bạc lẻ

Cà phê tối -

30.000 tỷ của trái chủ Vạn Thịnh Phát và những cú lừa bạc lẻ

Cơ quan tố tụng cho hay, Trương Mỹ Lan cùng đồng phạm ở hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát đã lập ra “ma trận” để lừa đảo chiếm đoạt hơn 30.000 tỷ đồng từ việc bán trái phiếu cho khoảng 35.000 nhà đầu tư.