Thứ sáu 09/12/2022 22:37

Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng

An toàn, vệ sinh lao động - TS. Đỗ Thị Lan Chi - Hoàng Thị Lê

Luật ATVSLĐ đã quy định rõ về ATVSLĐ đối với NLĐ làm việc không theo hợp đồng lao động (HĐLĐ). Tuy nhiên, thực tế nghiên cứu cho thấy, người làm việc không có quan hệ lao động (QHLĐ) đa số có trình độ văn hóa thấp, thiếu việc làm, điều kiện lao động (ĐKLĐ) còn nhiều khó khăn, đặc biệt là lao động xây dựng tự do; họ không có bảo hiểm, không được chăm sóc sức khỏe. Vì vậy, cần có các công cụ, giải pháp quản lý ATVSLĐ thiết thực, phù hợp với đặc điểm riêng của nhóm đối tượng này.
Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng
Lao động tự do làm việc tại công trình xây dựng nhà tư nhân tại TP. Lạng Sơn (Lạng Sơn).

1. Lực lượng lao động tự do (LĐTD)

Theo luật ATVSLĐ, có hai nhóm đối tượng NLĐ là NLĐ làm việc theo HĐLĐ và NLĐ làm việc không theo HĐLĐ. NLĐ làm việc không theo HĐLĐ còn gọi là LĐTD. Phần lớn họ không có trình độ chuyên môn kỹ thuật (chưa qua đào tạo), học vấn thấp; kỹ năng, kinh nghiệm làm việc thường là do tự tìm hiểu, tự tích luỹ trong quá trình làm việc; nhận thức về công việc, QHLĐ, các nguy cơ, rủi ro tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp, biện pháp ATVSLĐ trong quá trình làm việc rất hạn chế; cùng với đó, tác phong làm việc tuỳ tiện, chủ quan vẫn chưa được khắc phục. Vì vậy nguy cơ tai nạn, rủi ro xảy ra rất cao đối với nhóm lao động này. Đặc biệt, khi bị TNLĐ, họ phải tự chi phí chạy chữa rất tốn kém, trong khi thu nhập của họ lại thấp và bấp bênh...

Kết quả nghiên cứu cho thấy, số LĐTD trong cả nước chiếm tỉ lệ 67,92%. Riêng địa bàn tỉnh Lạng Sơn, số LĐTD có khoảng 385.913 người, chiếm tỉ lệ 79,19%; trong đó có khoảng 4.000 LĐTD làm việc thường xuyên trong lĩnh vực xây dựng, chiếm tỷ lệ 42,2% tổng số lao động tự do trong lĩnh vực phi nông, lâm nghiệp và thủy sản toàn tỉnh.

2. Đặc trưng công việc đối với LĐTD trong lĩnh vực xây dựng

NLĐ tự do tại các công trình xây dựng thường làm việc theo các nhóm nhỏ, tự nhận công trình hoặc làm việc thông qua các cai thầu. Thỏa thuận về việc làm thường bằng miệng, không bằng văn bản, trên cơ sở tiền công theo ngày làm việc hoặc tiền công thu được từ công trình. Nhiều lao động xây dựng là công việc thường xuyên (thu nhập chính), bên cạnh đó, một số ít là công việc tạm thời, tranh thủ thời gian nông nhàn, hoặc làm việc trong thời gian ngắn do nhu cầu sử dụng của các nhà thầu thi công. Công việc của LĐTD làm việc tương đối đa dạng từ bốc vác đến lắp đặt hệ thống điện,...

Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng

Một góc công trình xây dựng nhà dân tại huyện Cao Lộc (Lạng Sơn).

Thời gian làm việc của LĐTD thường không theo giờ hành chính, phụ thuộc nhiều vào thời tiết trong ngày và mùa trong năm. Số giờ làm việc trung bình trong ngày từ 9 - 10 giờ/ngày, tuỳ theo khối lượng công việc và tiến độ công trình, có thời điểm làm đến 12 giờ/ngày.

Do chủ yếu làm việc ngoài trời, môi trường làm việc thường thay đổi (theo công trình); cường độ làm việc căng thẳng, thời gian làm việc kéo dài nên hoạt động thể lực của LĐTD rất nặng nhọc.

3. Tình hình TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng

Giai đoạn từ 2016- 2020, trung bình mỗi năm cả nước có khoảng 8.292 vụ TNLĐ, trong đó, lĩnh vực xây dựng chiếm tỉ lệ cao. Số vụ TNLĐ chết người đối với LĐTD khoảng 390 vụ (chiếm 4,7% tổng số vụ). Số LĐTD chết do TNLĐ khoảng 288 người mỗi năm. Nghiên cứu tình hình TNLĐ tại Lạng Sơn giai đoạn 2016 - 2020 cho thấy, trung bình mỗi năm có 62 người bị TNLĐ, trong đó TNLĐ đối với nhóm LĐTD là 51 người.

Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng
Biểu đồ 1: Tình hình tai nạn lao động tại Lạng Sơn giai đoạn 2016-2020.
Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng
Biểu đồ 2: Tình hình tai nạn lao động trong lĩnh vực xây dựng tại Lạng Sơn.

Lĩnh vực để xảy ra TNLĐ chủ yếu vẫn tập trung ở các ngành Xây dựng, khai khoáng và trong sản xuất nông nghiệp. Trong đó TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng xảy ra đối với LĐTD chiếm tỉ lệ đáng kể.

4. Nguyên nhân gây TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng đối với NLĐ tự do

ĐKLĐ đối với LĐTD thường không đảm bảo, có nguy cơ rủi ro cao, rất dễ xảy ra TNLĐ tại nơi làm việc. Những nguyên nhân chính gây TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng đối với LĐTD gồm:

Do bản thân NLĐ thiếu hiểu biết, không nhận thức được các yếu tố gây TNLĐ; vận hành sai quy trình kỹ thuật; nhận định, đánh giá sai tình trạng an toàn của máy móc, thiết bị, các điều kiện an toàn trong quá trình làm việc; thiếu trang bị cần thiết; chủ quan, coi thường tai nạn, thói quen làm bừa, làm ẩu… Do công tác quản lý Nhà nước chưa chặt chẽ; việc thanh, kiểm tra còn ít; công tác tuyên truyền chưa hiệu quả, thiếu chuyên sâu.

Việc sử dụng máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ chưa đảm bảo. Công tác tổ chức huấn luyện về ATVSLĐ còn ít. Tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2016-2020 chỉ hỗ trợ huấn luyện cho khoảng 300 LĐTD, trong đó lao động xây dựng khoảng 100 người. Có thể thấy, số LĐTD được huấn luyện ATVSLĐ rất ít so với số lao động thực tế.

Việc thực hiện các chế độ bảo hộ lao động, chăm sóc sức khỏe cho LĐTD còn hạn chế. Mặc dù Nhà nước, các địa phương đã có chủ trương quan tâm đến việc khám sức khỏe định kỳ cho LĐTD nhưng do thiếu điều kiện về kinh tế nên việc triển khai trong thực tế rất khó khăn.

Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng

Lao động tự do tại công trình xây dựng nhà huyện Hữu Lũng (Lạng Sơn).

5. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ATVSLĐ đối với LĐTD

Xây dựng chế độ, chính sách quản lý ATVSLĐ đối với LĐTD

Trước hết là quản lý về việc làm. Nhà nước cần có quy định cụ thể những công trình nào hoặc vị trí công việc nào LĐTD được phép vào làm. Bên cạnh đó, cần xây dựng phần mềm quản lý nhân lực gắn với sổ sức khoẻ điện tử để đảm bảo LĐTD đủ điều kiện về kiến thức ATVSLĐ và sức khỏe để hành nghề.

Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý ATVSLĐ

Cần phải có quy định về điều kiện, số lượng cán bộ quản lý ATVSLĐ ở các địa phương, gồm các sở, ngành, huyện, đồng thời tận dụng đội ngũ cán bộ quản lý đô thị, giám sát công trình để quản lý ATVSLĐ trên các công trình. Đồng thời, đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện về ATVSLĐ cho đội ngũ này, trong đó có bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ về thanh tra, kiểm tra, giám sát ATVSLĐ đối với đội ngũ cán bộ quản lý ATVSLĐ.

Xây dựng chính sách hỗ trợ LĐTD trong công tác ATVSLĐ

Trong đó chú trọng chính sách hỗ trợ đào tạo nghề xây dựng, sơ cấp nghề cho LĐTD. Cùng với đó, chính quyền các địa phương cũng phải xây dựng chính sách hỗ trợ huấn luyện ATVSLĐ cho LĐTD.

Biện pháp tuyên truyền, huấn luyện

Nôi dung tuyên truyền tập trung vào các quy định về quản lý ATVSLĐ trong xây dựng; quy chuẩn kỹ thuật an toàn, biện pháp an toàn cụ thể trong thi công; các biện pháp cải thiện điều kiện lao động; nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe, bảo vệ môi trường.

An toàn vệ sinh lao động là khâu đột phá để đổi mới trong hoạt động công đoàn An toàn vệ sinh lao động là khâu đột phá để đổi mới trong hoạt động công đoàn

Đó là nhận định của bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó trưởng Ban Quan hệ lao động, Tổng LĐLĐ Việt Nam trong buổi tập huấn ...

Tổng LĐLĐ Việt Nam làm việc với Bình Dương về việc xây dựng thiết chế công đoàn Tổng LĐLĐ Việt Nam làm việc với Bình Dương về việc xây dựng thiết chế công đoàn

Chiều 2/11, Đoàn công tác của Tổng LĐLĐ Việt Nam do đồng chí Nguyễn Đình Khang - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ...

Bộ Xây dựng đề xuất gói tín dụng 30.000 tỉ đồng cho nhà ở xã hội, công nhân Bộ Xây dựng đề xuất gói tín dụng 30.000 tỉ đồng cho nhà ở xã hội, công nhân

Bộ Xây dựng vừa kiến nghị bổ sung gói tín dụng khoảng 30.000 tỉ đồng theo hình thức tái cấp vốn cho chủ đầu tư ...

Chia sẻ
In bài viết

Tin cùng chuyên mục

Tình hình Bảo hiểm TNLĐ, BNN trên thế giới, khu vực và Việt Nam

An toàn, vệ sinh lao động -

Tình hình Bảo hiểm TNLĐ, BNN trên thế giới, khu vực và Việt Nam

Để hoàn thiện hệ thống Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ, BNN) ở Việt Nam, chúng ta cần nghiên cứu kinh nghiệm lâu dài, đã được thực tế kiểm nghiệm của các nước phát triển, từ đó áp dụng các khía cạnh tích cực và truyền thống tốt nhất của hệ thống Bảo hiểm TNLĐ, BNN của nước ngoài vào thực tiễn.

Đề xuất bổ sung 51 nghề, công việc thuộc danh mục độc hại, nguy hiểm

Người lao động -

Đề xuất bổ sung 51 nghề, công việc thuộc danh mục độc hại, nguy hiểm

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ - TB và XH) đang dự thảo Thông tư ban hành Danh mục bổ sung nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.

Viện Khoa học ATVSLĐ và Cơ quan ATVSLĐ Hàn Quốc: Ký kết thỏa thuận hợp tác kỹ thuật

Người lao động -

Viện Khoa học ATVSLĐ và Cơ quan ATVSLĐ Hàn Quốc: Ký kết thỏa thuận hợp tác kỹ thuật

Sáng ngày 25/11, Viện Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động (ATVSLĐ) và Cơ quan ATVSLĐ Hàn Quốc (KOSHA) đã ký kết thỏa thuận hợp tác kỹ thuật giai đoạn 2022-2025.

Vai trò của Quỹ Bảo hiểm TNLĐ trong công tác phòng ngừa TNLĐ, BNN trong khu vực ASEAN

An toàn, vệ sinh lao động -

Vai trò của Quỹ Bảo hiểm TNLĐ trong công tác phòng ngừa TNLĐ, BNN trong khu vực ASEAN

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Việt Nam phối hợp với Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội (LĐPLXH) Lào tổ chức Hội thảo “Vai trò của Quỹ Bảo hiểm tai nạn lao động trong công tác phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trong khu vực ASEAN” theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Tăng cường công tác ATVSLĐ trong các doanh nghiệp sản xuất rau, hoa

An toàn, vệ sinh lao động -

Tăng cường công tác ATVSLĐ trong các doanh nghiệp sản xuất rau, hoa

Lâm Đồng là vựa rau, hoa lớn với nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thu hút hàng trăm nghìn lao động. Công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) ở các doanh nghiệp sản xuất rau, hoa đã được quan tâm, chú trọng; tuy nhiên, tại nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, công tác này chưa được đảm bảo, gây thiệt thòi cho người lao động (NLĐ).

Một công nhân tử vong do tai nạn lao động ở công trình cầu Mỹ Thuận 2

An toàn, vệ sinh lao động -

Một công nhân tử vong do tai nạn lao động ở công trình cầu Mỹ Thuận 2

Nạn nhân là công nhân trực tiếp thi công trụ T15 công trình cầu Mỹ Thuận 2, phía bờ tỉnh Tiền Giang. Nguyên nhân ban đầu được xác định, do công nhân này bị một ống nối thép (coupler) rơi trúng vào người, khiến nạn nhân tử vong sau đó.

Người lao động ngóng thưởng Tết

Người lao động ngóng thưởng Tết

Cuối năm là dịp người lao động mong ngóng thưởng Tết nhưng năm nay tình hình kinh tế khó khăn thì thưởng Tết sẽ như thế nào?
Người lao động ngành Bất động sản: Cách nào để tồn tại?

Người lao động ngành Bất động sản: Cách nào để tồn tại?

Giải pháp nào để nhân lực ngành Bất động sản có thể tồn tại qua giai đọan khó khăn này?
NLĐ có phải trích lương tháng 13, thưởng Tết để đóng BHXH và thuế thu nhập cá nhân?

NLĐ có phải trích lương tháng 13, thưởng Tết để đóng BHXH và thuế thu nhập cá nhân?

Nếu được nhận lương tháng 13, thưởng Tết, người lao động (NLĐ) có phải trích một khoản để đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) và thuế thu nhập cá nhân hay không?
Người lao động nghĩ gì về đề xuất rút BHXH 1 lần chỉ được hưởng 8%?

Người lao động nghĩ gì về đề xuất rút BHXH 1 lần chỉ được hưởng 8%?

Người lao động nghĩ gì về Dự thảo đề cương sửa Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) đề xuất chỉ được rút 8% BHXH một lần.
7 điều về nghỉ phép năm người lao động đã biết?

7 điều về nghỉ phép năm người lao động đã biết?

Chương trình hôm nay sẽ tổng hợp 07 quy định về nghỉ phép năm người lao động cần biết để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho mình.

Đọc thêm

Gian nan đi tìm quyền lợi sau tai nạn lao động của một giảng viên Trường ĐH Quảng Bình

An toàn, vệ sinh lao động -

Gian nan đi tìm quyền lợi sau tai nạn lao động của một giảng viên Trường ĐH Quảng Bình

Gần 2 năm - đó là quãng thời gian mà cô giáo Bùi Thị Mến (Trường Đại học Quảng Bình) sẽ mãi không quên về những gian nan để chứng minh sự thật nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng cho bản thân. Đó là những ngày tháng "lao tâm khổ tứ" với những đơn thư, giải trình, xác nhận, đi lại, họp hành, phản biện, ...

Sự cố tại Công ty Miwon khiến 5 công nhân tử vong: Chưa khởi tố hình sự vụ án

An toàn, vệ sinh lao động -

Sự cố tại Công ty Miwon khiến 5 công nhân tử vong: Chưa khởi tố hình sự vụ án

Công an tỉnh Phú Thọ chưa khởi tố vụ án xảy ra tại Công ty Miwon khiến 5 công nhân tử vong nhưng đã đề xuất xem xét trách nhiệm của những cá nhân, tập thể liên quan.

Vụ sập mỏ titan Nam Suối Nhum: Doanh nghiệp có nhiều sai phạm về an toàn lao động

An toàn, vệ sinh lao động -

Vụ sập mỏ titan Nam Suối Nhum: Doanh nghiệp có nhiều sai phạm về an toàn lao động

Chiều 28/10, UBND huyện Hàm Thuận Nam (tỉnh Bình Thuận) cho biết đã có kết quả điều tra ban đầu và phát hiện nhiều sai phạm trong quá trình khai thác titan tại mỏ Nam Suối Nhum.

Nạn nhân cuối cùng trong vụ sập mỏ titan ở Bình Thuận đã được tìm thấy

An toàn, vệ sinh lao động -

Nạn nhân cuối cùng trong vụ sập mỏ titan ở Bình Thuận đã được tìm thấy

14 giờ chiều ngày 18/10, thi thể nạn nhân cuối cùng trong vụ sập mỏ titan Nam Suối Nhum (huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận) đã được tìm thấy.

Tìm thấy thi thể công nhân thứ 3 trong vụ sâp mỏ titan ở Bình Thuận

An toàn, vệ sinh lao động -

Tìm thấy thi thể công nhân thứ 3 trong vụ sâp mỏ titan ở Bình Thuận

Sau 2 ngày nỗ lực tìm kiếm không ngừng nghỉ, thi thể công nhân thứ 3 trong vụ sập mỏ titan Nam Suối Nhum (xã Thuận Qúy, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận) đã được tìm thấy.

Thi thể công nhân thứ 2 được tìm thấy trong vụ sập mỏ titan ở Bình Thuận

An toàn, vệ sinh lao động -

Thi thể công nhân thứ 2 được tìm thấy trong vụ sập mỏ titan ở Bình Thuận

Sáng 17/10, đại diện Công ty TNHH Thương mại Tân Quang Cường cho biết đã tìm thấy thêm một thi thể công nhân trong vụ sạt lở bùn cát ở mỏ titan Nam Suối Nhum, xã Thuận Quý, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận.

Vì sao mỏ titan Nam Suối Nhum ở Bình Thuận bị sập vùi lấp 4 công nhân?

An toàn, vệ sinh lao động -

Vì sao mỏ titan Nam Suối Nhum ở Bình Thuận bị sập vùi lấp 4 công nhân?

Theo ghi nhận của Phóng viên Tạp chí Lao động và Công đoàn tại hiện trường vụ sập mỏ titan Nam Suối Nhum (xã Thuận Quý, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận), đến 6 giờ sáng hôm nay (17/10), công tác tìm kiếm 3 công nhân bị vùi lấp còn lại vẫn đang diễn ra. Nguyên nhân ban đầu của vụ việc có thể là do đơn vị khai thác thực hiện kế hoạch di chuyển bãi cát bằng phương pháp bơm nước.

Gia đình tuyệt vọng ngóng tin nạn nhân vụ sập mỏ titan ở Bình Thuận

An toàn, vệ sinh lao động -

Gia đình tuyệt vọng ngóng tin nạn nhân vụ sập mỏ titan ở Bình Thuận

Tối 16/10, tại hiện trường vụ sập mỏ titan ở Bình Thuận có hơn chục máy đào, ủi hoạt động hết sức tập trung trong nỗ lực tìm kiếm 3 nạn nhân mất tích.

4 công nhân bị chôn vùi trong vụ sập mỏ titan ở Bình Thuận

An toàn, vệ sinh lao động -

4 công nhân bị chôn vùi trong vụ sập mỏ titan ở Bình Thuận

4 công nhân trong ca trực tại mỏ khai thác titan thuộc huyện Hàm Thuận Nam (Bình Thuận) bị cát vùi lấp, 1 người tử vong, 3 người hiện vẫn đang tiếp tục được tìm kiếm.

Công đoàn Điện lực nâng cao chất lượng của an toàn vệ sinh viên

An toàn, vệ sinh lao động -

Công đoàn Điện lực nâng cao chất lượng của an toàn vệ sinh viên

Giai đoạn 2017 - 2022, Công đoàn Điện lực Việt Nam đã chú trọng khắc phục những tồn tại, tăng cường phối hợp với cơ quan chức năng, người sử dụng lao động trong công tác an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ), nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới an toàn vệ sinh viên (ATVSV) ở các cơ sở sản xuất.

Phiên bản di động