Thứ bảy 24/02/2024 20:28

Thảo Ngân và biểu tượng nghệ thuật về Người Mẹ Liệt sĩ - Người Mẹ Anh hùng

Kinh tế - Xã hội - BỘI NHIÊN

Năm 1995, Thảo Ngân đã làm Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam và những ai quan tâm đến nghệ thuật nhiếp ảnh nghiêng mình trước bức ảnh À ơi tiếng Mẹ. Từ đó đến nay, vẫn thường có những cuộc gặp gỡ giữa người nghệ sĩ này với những ai đã một đôi lần đối thoại với mọi chiều của không gian và thời gian đời sống qua những tấm ảnh của anh.
Thảo Ngân và biểu tượng nghệ thuật về Người Mẹ Liệt sĩ - Người Mẹ Anh hùng
Tác phẩm: À ơi tiếng Mẹ

À ơi tiếng Mẹ

À ơi tiếng Mẹ ghi lại thời khắc người mẹ chân chất và bình dị mong nhớ con mình bên cánh võng trống trải gần gũi với cuộc đời của bao người mẹ mang vẻ đẹp cả về bố cục tạo hình lẫn ánh sáng. Tính khái quát của hình tượng người mẹ trong bức ảnh này là ở chỗ nó khắc họa được thân phận của những người mẹ mang nỗi mong nhớ những đứa con đi xa.

Cùng với sự nhạy cảm của Thảo Ngân, sức biểu cảm của hình tượng cho phép bức ảnh này trở thành một chân dung của Người Mẹ Việt Nam. Nó chứng tỏ, với người mẹ trong ảnh, Thảo Ngân đã bấm máy bằng trọn vẹn cảm xúc được sinh ra ngay giữa tâm hồn mình trước tâm tư cháy bỏng ước muốn của người mẹ.

Người xem ảnh có thể hiểu đây là chân dung của tất cả những người mẹ thương nhớ con mình và tựu trung, tấm ảnh nói lên nỗi niềm của những người mẹ sau bao nhiêu mong chờ, lại ru con bằng chính tâm thức đau đáu của mình.

Cuộc hàn huyên bất ngờ trong buổi chiều giữa trung tuần tháng 7 này đã dẫn khách tới sự sáng tỏ rằng, nguyên mẫu cùa hình tượng người mẹ làm nên linh hồn của bức ảnh À ơi tiếng Mẹ từng đạt các giải thưởng lớn trong năm 1995 là mẹ Nguyễn Thị Ngâu ở thị xã Quảng Trị có con là liệt sĩ.

Cách kể chuyện rất giản dị của Thảo Ngân đưa khách vào hành trình sáng tác và tâm lý sáng tạo của mình để có sự ngưng đọng khoảnh khắc và ánh sáng với À ơi tiếng Mẹ: Hội Văn học - nghệ thuật tỉnh Quảng Trị đăng cai tổ chức Cuộc thi Ảnh chân dung Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng mở rộng toàn quốc năm 1995 với sự bảo trợ nghệ thuật của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam.

Quyết định tham gia cuộc thi, Thảo Ngân hỏi người già, bộ đội, hỏi cựu chiến binh mà mình gặp mỗi ngày để có thông tin về các bà mẹ có con là liệt sĩ ở thị xã Đông Hà, thị xã Quảng Trị. Mẹ Nguyễn Thị Ngâu có con hy sinh trong kháng chiến và nhà mẹ ở thị xã Quảng Trị, bên dòng Thạch Hãn, gần Thành Cổ Quảng Trị là trúng ý định sáng tác và ý đồ nghệ thuật theo chủ đề của Cuộc thi Ảnh chân dung Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Tìm vào nhà mẹ Nguyễn Thị Ngâu ở thị xã Quảng Trị và được đón tiếp bằng sự chân chất, hồn hậu của mẹ, rất dễ nhưng trước sự khiêm tốn và e ngại của mẹ thì việc thuyết phục mẹ cho chụp ảnh mới là một thử thách. Thong thả và chân thành, cách chuyện trò khiêm cung của Thảo Ngân thể hiện sự thấu hiểu về nỗi đau mất con và nỗi nhớ con của người mẹ đồng thời bày tỏ mục đích sáng tác của mình là góp phần cùng nhiều người khẳng định việc người sống phải ghi nhớ sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ và sự mất mát to lớn của những người mẹ anh hùng đã làm mẹ Nguyễn Thị Ngâu đồng ý chụp ảnh.

Quá trình sáng tác hình tượng người mẹ liệt sĩ vẫn chưa thể dừng lại khi trong ý nghĩ của Thảo Ngân xuất hiện cánh võng ru con thuở à ơi, cánh võng chiến sĩ mắc khi ngủ giữa rừng sau mỗi chặng hành quân trên đường ra trận, cánh võng mẹ nằm ở nhà trong nỗi nhớ mong con.

Bố cục đó sau một loạt cú bấm máy ảnh của nghệ sĩ nhiếp ảnh 40 tuổi là Thảo Ngân khi ấy đã ngưng đọng ánh sáng nhớ thương con của mẹ Nguyễn Thị Ngâu sau hơn 20 năm hòa bình trở lại, giang sơn về một mối thống nhất. Và rồi với mỗi thao tác trong buồng tối là Thảo Ngân thấy một khoảnh khắc quá đẹp làm nên cái hay của mỗi bức ảnh À ơi tiếng Mẹ.

Những thụ cảm và rung động thẩm mỹ, những nhận định nghệ thuật của Hội đồng Nghệ thuật Nhiếp ảnh Quốc gia trước hình ảnh mẹ Nguyễn Thị Ngâu bên cánh võng đã đưa tới quyết định tác phẩm ảnh À ơi tiếng Mẹ của Thảo Ngân đạt Giải Nhất Cuộc thi Ảnh chân dung Bà Mẹ Việt Nam anh hùng mở rộng toàn quốc năm 1995.

Sáu tháng sau, tác phẩm này đạt Huy chương Vàng Cuộc thi Nhiếp ảnh khu vực Bắc miền Trung được tổ chức tại Hà Tĩnh; và 6 tháng sau tiếp theo đạt Giải Ba Cuộc thi Những tác phẩm ảnh xuất sắc của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam theo diện đặc cách khi Thảo Ngân chưa là hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam cấp Trung ương.

Thảo Ngân và biểu tượng nghệ thuật về Người Mẹ Liệt sĩ - Người Mẹ Anh hùng
Tác phẩm: Huyền thoại trong lòng đất.

Con người của những khoảnh khắc đẹp

Cùng đề tài sáng tác hình ảnh về các cuộc kháng chiến giành độc lập và tự do của dân tộc, Thảo Ngân đã mang đến nghệ thuật nhiếp ảnh tác phẩm Huyền thoại trong lòng đất thể hiện cái nhìn đầy trân trọng trước một kỳ quan trong lòng đất lửa, đất thép Vĩnh Linh anh hùng. Trước hiện tượng lịch sử là địa đạo Vịnh Mốc đã từng có rất nhiều nghệ sĩ khai thác, Thảo Ngân đã có cách đặc tả rất riêng.

Thủ pháp bấm đèn nhiều lần, từng khoảng cách khác nhau và vận dụng bóng của một người hắt lên vách hầm địa đạo với hai mảng sáng tối hợp lý đã tạo hiệu quả nghệ thuật lớn là ảnh vừa thể hiện được một sức sống tiềm ẩn trong lòng đất vừa hư ảo như một huyền thoại rất dễ khơi gợi bao cảm xúc nơi người thưởng ngoạn.

À ơi tiếng MẹHuyền thoại trong lòng đất cùng nhiều bức ảnh khác cho thấy Thảo Ngân có khả năng ngắm nhìn, chộp bắt thần thái của sự vật thành những tác phẩm ảnh của nghệ thuật nhiếp ảnh trong những khoảnh khắc bất chợt nào đó mà cuộc đời đã trao tặng cho nguồn cảm hứng lặng lẽ và tha thiết khôn nguôi của một nghệ sĩ nhiếp ảnh như anh.

Những tia nhìn mẫn cảm, tinh tế và trìu mến của tâm hồn Thảo Ngân phát hiện bóng một người mẹ in trên vách nhà bởi ánh sáng của ngọn đèn dầu nhỏ bé đã làm nên tác phẩm ảnh Tạc vào thế kỷ. Với Thảo Ngân, nghệ thuật nhiếp ảnh, trước hết có nghĩa là sự có mặt của người cầm máy ảnh trong khoảnh khắc mà những điều thường nhật của cuộc sống thể hiện vẻ đẹp bản chất của nó. Điều này đã gợi mở trong Thảo Ngân rất nhiều ý tưởng sáng tác bằng sự khám phá, đón nhận và khắc ghi các hình ảnh của đời sống.

Những tác phẩm của anh đã đạt giải cao qua các triển lãm, liên hoan ảnh nghệ thuật đều được bắt đầu từ đó. Một À ơi tiếng Mẹ, một Đèn khuya, một Hồn biển, một Tấm áo Mẹ vá năm xưa, một Cho mùa sau, một Tiếng rao đêm, một Huyền thoại trong lòng đất mà tấm ảnh nào cũng bình dị đã tạo ra sự giao lưu trực tiếp với người xem và đã không ít người cảm thấy mỗi khoảnh khắc bấm máy ảnh của Thảo Ngân có thể đem đến cho họ sự ngạc nhiên thú vị trước vẻ đẹp của đời sống và của nghệ thuật nhiếp ảnh.

Con người cầm máy ảnh này đã và đang gắn bó rất nhiều, rất sâu với Quảng Trị bằng một nhân cách độc lập, giàu tình cảm, tôn trọng và yêu thương những gì mà mảnh đất và con người Quảng Trị có ở hiện tại lẫn trong quá khứ. Cộng thêm vào đó là bản lĩnh làm việc, những tấm ảnh của ông có những cấu trúc thẩm mỹ thể hiện tâm hồn hài hòa, tươi sáng của những gì mà ông muốn đóng góp cho nghệ thuật nhiếp ảnh.

Đó là hình ảnh của một người phụ nữ khoác tấm áo mưa mỏng trong suốt đi trên con đường đêm lấp loáng nước mưa dưới ánh đèn dầu tỏa ra từ tay bà trong tấm ảnh Tiếng rao đêm như một biểu tượng của sự tảo tần đáng kính của con người, là ông lão khỏe mạnh vung tay vãi lúa trên thửa ruộng đỏ rực ánh bình minh với nụ cười hy vọng về cả mùa vàng rồi sẽ đến trong ảnh Cho mùa sau, là tâm trạng mang nhiều sắc thái biểu cảm của người mẹ già bên cánh võng trong ảnh À ơi tiếng Mẹ, là nỗi niềm dễ gây xúc động trong ảnh Sẻ chia giữa những người khuyết tật, là vóc dáng kỳ ảo của tầng địa đạo đã làm nên lịch sử trong tác phẩm Huyền thoại trong lòng đất,...

Những điều mà Thảo Ngân ghi nhận qua ống kính máy ảnh phần lớn đều đơn sơ, bình dị chính là một cuộc tìm kiếm không ngừng nghỉ của một thân phận với những thân phận, một vui buồn trong những vui buồn nơi dòng chảy cuộc đời. Trong đó, À ơi tiếng Mẹ là bức ảnh đã trở thành biểu tượng nghệ thuật của Người Mẹ Liệt sĩ - Người Mẹ Anh hùng trong lịch sử dựng nước và cứu nước của dân tộc.
“Ngoan, hiền” đột nhiên mất tích, bỗng nhiên xuất hiện “Ngoan, hiền” đột nhiên mất tích, bỗng nhiên xuất hiện

Tháng trước một cô gái mất tích ở phía Bắc, tuần trước cô gái khác đi du lịch bên Anh rồi biệt tăm và mấy ...

Đào Tâm Thanh, dấn thân và tự hào với Đào Tâm Thanh, dấn thân và tự hào với "Gạo quê thương nhớ"

Trong 14 tác phẩm đạt Giải C, Cuộc thi sáng tác văn học - nghệ thuật với chủ đề Quảng Trị - 50 năm xây ...

Chia sẻ
In bài viết

Tin cùng chuyên mục

Sẽ bổ sung thêm điểm vào giấy phép lái xe Việt Nam?

Kinh tế - Xã hội -

Sẽ bổ sung thêm điểm vào giấy phép lái xe Việt Nam?

Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định điểm, trừ điểm giấy phép lái xe vào dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ nhằm nâng cao ý thức của người tham gia giao thông và giảm thiểu tai nạn giao thông.

Bộ Công an đề xuất đấu giá biển số xe máy, khởi điểm 5 triệu đồng

Kinh tế - Xã hội -

Bộ Công an đề xuất đấu giá biển số xe máy, khởi điểm 5 triệu đồng

Bộ Công an đề xuất đấu giá biển số mô tô, xe gắn máy, giúp đáp ứng nguyện vọng của người dân có nhu cầu sở hữu biển số xe theo sở thích.

Solve for Tomorrow kiến tạo cộng đồng những nhà sáng tạo trẻ

Kinh tế - Xã hội -

Solve for Tomorrow kiến tạo cộng đồng những nhà sáng tạo trẻ

Hơn cả một cuộc thi, Samsung Solve for Tomorrow đã và đang kết nối nhằm kiến tạo nên một cộng đồng những nhà sáng tạo trẻ tuổi với nền tảng kiến thức giáo dục STEM.

Khi đã chạy tốc độ cho phép, có nên nhường đường xe phía sau xin vượt?

Kinh tế - Xã hội -

Khi đã chạy tốc độ cho phép, có nên nhường đường xe phía sau xin vượt?

91% thành viên cộng đồng Otofun tham gia khảo sát lựa chọn giải pháp nhường đường khi xe phía sau xin vượt dù đang đi đúng tốc độ cho phép.

Tài xế xe ô tô gây tai nạn cao tốc Cam Lộ - La Sơn đối diện hình phạt nào?

Kinh tế - Xã hội -

Tài xế xe ô tô gây tai nạn cao tốc Cam Lộ - La Sơn đối diện hình phạt nào?

Theo nhận định của luật sư, tài xế gây tai nạn cao tốc Cam Lộ - La Sơn có thể đối diện khung hình phạt 7-15 năm tù.

Các quy định về mức phạt vi phạm nồng độ cồn trong năm 2024

Kinh tế - Xã hội -

Các quy định về mức phạt vi phạm nồng độ cồn trong năm 2024

Lái xe có thể bị phạt đến 40 triệu đồng và tước giấy phép lái xe 24 tháng nếu điều khiển xe mà nồng độ cồn vượt 0,4 miligam/1 lít khí thở.

Talk Công đoàn: “Vẫn còn những trận địa bị bỏ trống trong truyền thông công đoàn” Talk Công đoàn

Talk Công đoàn: “Vẫn còn những trận địa bị bỏ trống trong truyền thông công đoàn”

Hơn 1/4 thế kỷ làm cán bộ công đoàn, đồng chí Vũ Mạnh Tiêm, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Tổng LĐLĐ Việt Nam tham gia Talk Công đoàn với những chia sẻ chi tiết, cụ thể về truyền thông công đoàn.
Người lao động nào được miễn đóng đoàn phí công đoàn 2024? Tôi công nhân

Người lao động nào được miễn đóng đoàn phí công đoàn 2024?

Ngay cả khi tham gia công đoàn thì cũng có một số trường hợp được miễn đóng đoàn phí. Nội dung này được đề cập rất rõ tại khoản 6 Điều 23 Quyết định 1908/QĐ-TLĐ năm 2016.
Đón xem Talk Công đoàn: “Vẫn còn những trận địa bị bỏ trống trong truyền thông công đoàn” Talk Công đoàn

Đón xem Talk Công đoàn: “Vẫn còn những trận địa bị bỏ trống trong truyền thông công đoàn”

Đồng chí Vũ Mạnh Tiêm, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Tổng LĐLĐ Việt Nam chia sẻ trong Talk Công đoàn. Chương trình phát sóng 20 giờ, ngày 24/02/2024.
Những điểm mới về bảo lưu và hưởng trợ cấp thất nghiệp Pháp luật lao động

Những điểm mới về bảo lưu và hưởng trợ cấp thất nghiệp

Bộ LĐ-TB&XH vừa ban hành Thông tư 15/2023/TT-BLĐTBXH sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến hưởng bảo hiểm thất nghiệp có hiệu lực từ ngày 15/2/2024. Theo đó, có 5 điểm mới về bảo lưu và hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Bản tin công nhân: Vừa quay lại thành phố sau Tết, người lao động đã lật đật "nhảy" việc Bản tin công nhân

Bản tin công nhân: Vừa quay lại thành phố sau Tết, người lao động đã lật đật "nhảy" việc

Bản tin công nhân ngày 23/02 gồm những nội dung chính sau đây: Vừa quay lại thành phố sau Tết, người lao động đã lật đật "nhảy" việc; Trong năm 2024, xây dựng hơn 1.600 căn hộ cho công nhân thuê; Hàng nghìn lao động Nghệ An tìm việc gần nhà...
Bản tin công nhân: U40 rải loạt hồ sơ xin việc nhưng không ai nhận, nhiều người nghĩ đã về hưu Video

Bản tin công nhân: U40 rải loạt hồ sơ xin việc nhưng không ai nhận, nhiều người nghĩ đã về hưu

Bản tin công nhân ngày 22/2 gồm các nội dung chính sau: U40 rải loạt hồ sơ xin việc nhưng không ai nhận, nhiều người nghĩ đã về hưu; Công nhân xây nhà tiền tỉ sau 16 năm làm việc tại khu công nghiệp; Doanh nghiệp tăng lương cho công nhân ngay sau Tết thay vì chờ đến 1/7...

Đọc thêm

Đà Nẵng đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội cho người lao động

Kinh tế - Xã hội -

Đà Nẵng đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội cho người lao động

TP. Đà Nẵng dự kiến đầu tư khoảng 20.500 căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030, trong đó có 8.400 căn giai đoạn 2021-2025 và 12.100 căn giai đoạn 2026-2030.

Tận dụng ưu thế địa phương để phát triển du lịch nông thôn độc đáo, khác biệt

Kinh tế - Xã hội -

Tận dụng ưu thế địa phương để phát triển du lịch nông thôn độc đáo, khác biệt

Những năm gần đây, du lịch nông thôn (DLNT - Rural tourism) đã trở thành thế mạnh ở Quảng Bình, với sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, những giá trị văn hóa đặc sắc và sự chân thực của cuộc sống nông thôn đã tạo nên những sản phẩm du lịch độc đáo mang màu sắc đa dạng và khác biệt của DLNT ở Quảng Bình. Nhờ đó, đã thu hút hàng ngàn du khách mỗi năm đến khám phá vùng đất tươi đẹp này.

Mùa Xuân, tản mạn với hoa sen…

Kinh tế - Xã hội -

Mùa Xuân, tản mạn với hoa sen…

Nhắc đến hoa sen, nhiều người liên tưởng đến làng Kim Liên, tục gọi là làng Sen xứ Nghệ, quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nơi trồng rất nhiều sen, thường khoe sắc đua hương cho du khách gần xa thưởng ngoạn. Hoa sen được nhiều người chọn và đề cử là Quốc hoa Việt Nam.

Nữ tài xế đánh giá Toyota Vios sau 1.200 km khám phá Măng Đen

Kinh tế - Xã hội -

Nữ tài xế đánh giá Toyota Vios sau 1.200 km khám phá Măng Đen

Nữ chủ xe đến từ TP HCM đánh giá Toyota Vios 2022 sau 1.200 km hành trình đưa gia đình đi du lịch Măng Đen và quay trở lại.