Thứ ba 27/09/2022 21:21
vong-tay-cong-doan

"Sông nói cuộc vô thường"

Văn hoá - Giải trí - NGUYỄN BỘI NHIÊN

Đọc sách của Phạm Nguyên Tường từ gần 25 năm trước, vậy mà bây giờ vẫn quá đỗi ngỡ ngàng với từng trang trong tập tùy bút "Sông nói cuộc vô thường" được Nhà Xuất bản Thuận Hóa in xong trong quý 4 năm 2021.
"Sông nói cuộc vô thường"
Bìa sách "Sông nói cuộc vô thường". Ảnh: UYÊN LY

Từ những dòng tùy bút Phước Yên trong tiếng rau xanh, bạn đọc bước vào những trang văn giàu ngôn ngữ hình ảnh và thấm đẫm triết lý sống mà tác giả của "Sông nói cuộc vô thường" trải nghiệm, từ Đông sang Tây, từ xưa đến nay,...

Phạm Nguyên Tường nói cuộc vô thường từ lúc “Giữa bao la đồng ruộng đẫm sương, hàng chục tay liềm cắt từng nạm rau má nghe rạt…rạt… đồng loạt, như tiếng tằm ăn dâu. Cọng rau má qua mấy ngày tưới nước đã chát mọng, no căng, gặp lưỡi liềm sắc ngọt vang lên thành tiếng, nghe chát qua cổ họng. Tiếng rau xanh… Tôi thích vừa nghe tiếng rau xanh vừa đẫm mình trên cánh đồng rau má làng Phước Yên vào thời khắc sớm tinh mơ này. Thời khắc Phước Yên yên tịnh nhất. Tôi ngồi bên đám ruộng rau má. Nghe tiếng rau xanh dễ chừng cả trăm năm rào rạt. Chu kỳ rau má tầm hai mươi ngày cho một lứa mới. Mấy chị, mấy mẹ không dừng tay liềm, thỉnh thoảng ngẩng đầu lên với những nụ cười hồn hậu trong hơi gió sớm, rổn rảng góp chuyện: Bà con làng mình nhờ cây rau má mà nên nhà, nên cửa, con cái được học hành đàng hoàng, có nghề nghiệp ổn định. Người trồng rau đã khá, người buôn rau còn khá hơn” tới khi “Phía chùa làng chợt giộng một hồi chuông. Chùa làng, vốn là ngôi Hà Khê cổ tự được xây dựng từ thế kỷ 17, trải qua nhiều lần trùng tu giờ vẫn trầm mặc nét xưa dưới tán cây cổ thụ. Tiếng chuông chùa lan khắp không gian, háp lên mặt ruộng, tưởng làm cho những chiếc lá rau như triệu triệu vành tai ngợp lên xanh gió. Dàn đồng thanh rau má rạt… rạt… hòa cùng với tiếng chuông chùa an nhiên như cất tiếng chào ngày mới”.

Đó là những trang tùy bút mà Phạm Nguyên Tường viết về quê nhà của mình, đủ sức lay động cảm thụ của bạn đọc bằng ký ức tuổi thơ, quá khứ vang bóng và tình người chan chứa trong hồi ức mãnh liệt, như “Tôi soi mình xuống dòng nước mặc nhiên trôi xuôi, rưng rưng một niềm kính vọng thẫm bóng bãi bờ xanh mát nghĩa tình mà con sông Bồ cứ miệt mài bồi đắp!” và “Ai về đây làm danh tướng/ Ai người sửa soạn giai nhân/ Vàng son cả miền tâm tưởng/ Thơm trong một gói xôi đường”.

Cũng từ con sông quê hương, tập tùy bút của Phạm Nguyên Tường đưa bạn đọc đi từ Đông sang Tây trên thế giới để cùng trải nghiệm cùng những văn hóa bản địa, lặng thầm đối thoại với những phế tích hoặc số phận vẻ vang mà bi thương, ngẫm ra nhiều bài học từ những giá trị văn hóa, đạo đức được đúc kết bằng danh nhân hoặc một lẽ sống, một tình yêu, một mất mát.

Trong chuyến du ký với "Sông nói cuộc vô thường", bạn đọc gặp Danube xanh lan man một dòng nhớ, Venice buổi tà dương, San Antonio trong nắng hanh vàng, Bordeaux chút se lạnh cuối Thu, Zurich ấn tượng một khám phá tình cờ rồi Phải lòng Salzburg ở nước Pháp, nước Áo, Italia, Thụy Sỹ ở châu Âu đến Bali, Phnom Penh, Singapore, Yokohama, Narita ở châu Á…

Ở châu Âu, tùy bút của Phạm Nguyên Tường viết về Bordeaux - thành phố cảng miền Tây Nam nước Pháp có những công trình xây dựng là tinh hoa kiến trúc và loại rượu vang tinh túy với cảm nhận “Đến Bordeaux vào cuối thu, trong tiết trời se lạnh và lất phất mưa phùn, thảm lá phong vàng rơi trên những lối đi, lòng ngất ngây như chưa từng với những cơn vang la đà”, viết về “Salzburg luôn chứng tỏ niềm tự hào vì đã có Mozart. Mozart hiện hữu khắp nơi, từ ngôi nhà thờ nơi cậu bé thần đồng được rửa tội cho đến Quảng trường Mozartplatz, từ những chương trình hòa nhạc quy mô cho đến những món quà lưu niệm thậm chí thanh chocolate cũng in hình Mozart”.

Ở châu Á, Phạm Nguyên Tường viết về Bảo tàng Mì ăn liền của Nhật Bản bằng hiểu biết về hành trình dựng nghiệp là của người được coi là “cha đẻ” của món mì ăn liền, về cảm thức trước hoa anh đào và thơ haiku nổi tiếng trong văn chương hiện đại Nhật Bản.

Chính dưới bóng hoa anh đào của đất nước Nhật Bản, Phạm Nguyên Tường “không thôi nghĩ về nỗi mất mát, của con người và của một thành phố, và từ đó họ đứng dậy, như một người đẹp, một thành phố đẹp. Vẻ đẹp không tự nhiên mà có. “Những con người đẹp nhất là những người từng bị đánh bại, từng đau khổ, từng tranh đấu, từng mất mát và đã tìm được đường ra khỏi vực sâu. Những người này có lòng cảm kích, sự nhạy cảm và thấu hiểu đối với cuộc đời, cuộc đời đã làm họ tràn đầy sự cảm thông, sự dịu dàng và quan tâm yêu thương sâu sắc. Người đẹp không tự nhiên mà có”.

Khi đến một làng Việt hơn 450 năm tuổi, Phạm Nguyên Tường tìm hiểu những giá trị trường tồn của làng thông qua nguồn tư liệu quý về ngôi đình uy nghiêm và thả mình vào ngôi chợ quê sầm uất, từ đó có những dòng tùy bút "Sông núi vẫn như xưa": "Những ngày lưu lại nơi đây, tôi chỉ nhìn thấy những người nông dân hiền lành chất phác có giọng nói đặc trưng “riêng thổ âm cắm xuống cát mà bền”, bao đời nay một nắng hai sương bên ruộng khoai, nương cà, chịu đựng bao gian khổ hy sinh trước mũi tên làn đạn của kẻ thù thực dân đế quốc, bảo vệ từng tấc đất quê hương. Cứ vậy, lớp lớp con dân của làng cùng dựa vào nhau để sống, để vươn lên và làm nên những thành tựu văn hóa tốt đẹp".

"Sông nói cuộc vô thường"
Tác giả Phạm Nguyên Tường.

Thì ra, “Vững mạnh muôn đời” hay “Công đức để lại mãi” chỉ dành cho những người luôn chọn đứng về phía làng nước quê hương, đứng về phía Nhân dân, đứng về chính nghĩa. Cũng ở làng quê ấy, ngôi giếng cổ mấy trăm năm của làng làm Phạm Nguyên Tường mỉm cười với câu ca dao ý vị “Tưởng giếng sâu anh nối sợi dây dài/ Ai ngờ giếng cạn anh tiếc hoài sợi dây”, khi ngẫm ngợi về "Tinh thần của giếng": Bản thể của giếng là ở đâu thì ở đấy, ấp còn có khi thay đổi, chứ giếng thì cố định một chỗ; có nước mạch chảy vô giếng hoài nên nước giếng không kiệt; nhưng nước chỉ dâng lên tới một mức nào đó thôi, đầy mà không tràn. Công dụng của giếng là ai cũng đến giếng để lấy nước, kẻ qua người lại luôn luôn, người nào cũng nhờ giếng mà có nước, giếng giúp mọi người mà như vô tâm. Tôi là kẻ hậu sinh, cũng hằng ngày vật lộn cùng biết bao bệnh nhân trong cuộc chiến cam go chữa trị căn bệnh ung thư quái ác. Nhiều khi thất vọng, tưởng chừng tuyệt vọng, bất lực hoàn toàn. Mỗi lần như vậy, trong tâm tưởng tôi lại soi mình vào giếng. Khó nhất là phải giữ cho mình một mạch nước ngầm chảy mãi, để như nước giếng: Đầy đặn mỗi ngày, trong veo mỗi ngày. Mong nhất là đừng để ai phải tiếc hoài một sợi dây gàu dài, đừng ai đổ bể tan hoang bên giếng, đừng ai oán thù giếng loạn, đừng là trăng nơi đáy giếng, lộng giả thành chân..., những câu chuyện gió nước muôn đời của giếng. Vì lòng giếng cũng là lòng người".

Như trong lời tựa của sách, “Cầm bút là bước vào một đời sống khác, lấp đầy những trang giấy trắng bằng những suy tư cá nhân đã được gạn lọc, tách chiết từ hiện thực, là sự cộng hưởng của trái tim giàu lòng yêu thương và một khối óc tư duy không ngừng nghỉ. Phạm Nguyên Tường là một kiểu viết khi đã rốt ráo với cái sống, chiêm nghiệm cho hết thảy sự thật phơi bày ra, thản nhiên như một hơi thở lành, tập tùy bút "Sông nói cuộc vô thường" được Phạm Nguyên Tường viết trong mười năm qua để lại trong thụ cảm của bạn đọc hơi ấm của những điều xưa cũ, đưa đến sự khẳng định cuộc đời đã và đang sống có biết bao cái đẹp trong ngần…"

Hoa của tháng Ba Hoa của tháng Ba

Người già bảo cô được mùa sinh vì thuộc mệnh Mộc mà được sinh ra trong mùa Xuân. Đang là những ngày đầu tiên của ...

Tản văn: Một thoáng chiều Xuân… Tản văn: Một thoáng chiều Xuân…

Chiều Xuân, có lúc bâng khuâng đứng lại giữa đường lắng nghe từng âm thanh quen thuộc của miền quê. Là tiếng chim gáy vút ...

Chia sẻ
In bài viết

Tin cùng chuyên mục

Có một dòng sông mang tên nàng công chúa

Văn hoá - Giải trí -

Có một dòng sông mang tên nàng công chúa

Trên cung đường Nam Sông Hậu (đi qua địa phận TP. Cần Thơ, tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng và Bạc Liêu) đầy huyền thoại, có một cây cầu lớn nhất trên cung đường bắc qua một dòng sông cùng mang tên nàng công chúa Mỹ Thanh (thuộc địa bàn tỉnh Sóc Trăng) là con gái của chúa Nguyễn Ánh trong những ngày bôn tẩu và sau này chính là vua Gia Long của triều Nguyễn.

Câu lạc bộ An toàn, vệ sinh lao động tháng 9 năm 2022

Văn hoá - Giải trí -

Câu lạc bộ An toàn, vệ sinh lao động tháng 9 năm 2022

Nhằm tạo sự vui vẻ, thoải mái, thư giãn cho bạn đọc, cán bộ công đoàn và công nhân lao động, Tạp chí Lao động và Công đoàn ra mắt Câu lạc bộ An toàn vệ sinh lao động với các tiểu phẩm, thơ vui, tranh biếm họa, ảnh phê bình vui nhộn, hài hước. Rất mong nhận được phản hồi và sự cộng tác từ bạn đọc trên cả nước.

Sen Đôn Ta - lễ cúng ông bà của người Khmer Nam Bộ

Emagazine -

Sen Đôn Ta - lễ cúng ông bà của người Khmer Nam Bộ

Quê tôi ở Vĩnh Long, dù người Khmer chiếm tỷ lệ không cao như ở Sóc Trăng hay Trà Vinh, nhưng gia đình tôi làm ruộng ở Sóc Rừng và nhà chỉ cách chùa Kỳ Son của xã Loan Mỹ, huyện Tam Bình một con rạch nhỏ. Do vậy, lúc nhỏ tôi thường hay sang nhà “cô hàng xóm” cùng nhau “thi tài” múa lâm thôn và “ăn ké” lễ Tết của người Khmer nơi đây. Tôi “khoái khẩu” nhất là món cốm dẹp vào dịp Tết Chôl Chnăm Thmây, món khoai lùn vào dịp Oóc om bóc - đua ghe Ngo, bánh tét và bánh ít nước tro vào dịp lễ Sen Đôn Ta.

Bao giờ hết cỏ nước Nam…

Văn hoá - Giải trí -

Bao giờ hết cỏ nước Nam…

Hàng năm, Lễ hội truyền thống tưởng niệm Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh được người dân khắp xứ Nam kỳ lục tỉnh tổ chức trong 3 ngày gồm: 27, 28, 29/8 âm lịch; tùy theo từng địa phương mà tổ chức quy mô lớn nhỏ khác nhau.

Tranh vui - Câu lạc bộ Công đoàn tháng 9

Văn hoá - Giải trí -

Tranh vui - Câu lạc bộ Công đoàn tháng 9

Nhằm mang lại tiếng cười thư giãn, vui vẻ cho bạn đọc sau những giờ làm việc căng thẳng, mệt nhọc, Tạp chí Lao động và Công đoàn ra mắt Câu lạc bộ Công đoàn để tạo “sân chơi” bổ ích cho chính các bạn đoàn viên, người lao động ham thích sáng tác tiểu phẩm trào phúng, thơ vui, tranh biếm... Rất mong nhận được sự cộng tác, ủng hộ của bạn đọc.

'Tín dụng đen" ở xóm trọ công nhân

Văn hoá - Giải trí -

'Tín dụng đen" ở xóm trọ công nhân

Số là vợ chồng anh Thảo qua hai năm dịch bệnh, đầu năm rồi túng quá có vay một khoản tiền từ "tín dụng đen" được giới thiệu trên mạng. Sau này mọi việc vỡ lở mọi người mới biết đó là bẫy tín dụng đen. Chỉ biết ban đầu thỉnh thoảng anh Thảo hay hỏi vay mượn, người ít thì vài trăm, người nhiều thì mấy triệu. “Mình có việc gấp”, với ai anh cũng nói thế.

Đọc thêm

Câu lạc bộ Công đoàn số tháng 9, năm 2022

Văn hoá - Giải trí -

Câu lạc bộ Công đoàn số tháng 9, năm 2022

Nhằm mang lại tiếng cười thư giãn, vui vẻ cho bạn đọc sau những giờ làm việc căng thẳng, mệt nhọc, Tạp chí Lao động và Công đoàn ra mắt Câu lạc bộ Công đoàn để tạo “sân chơi” bổ ích cho chính các bạn đoàn viên, người lao động ham thích sáng tác tiểu phẩm trào phúng, thơ vui, tranh biếm... Rất mong nhận được sự cộng tác, ủng hộ của bạn đọc.

Một thoáng Trung thu phương Nam

Emagazine -

Một thoáng Trung thu phương Nam

Cứ đến Tết Trung thu, phố lồng đèn Lương Nhữ Học (TP. Hồ chí Minh) - nơi bày bán lồng đèn lớn nhất phương Nam lại trở nên vô cùng nhộn nhịp.

Nghệ sĩ Đại Nghĩa: Từ “ngọn cờ đầu trong phong trào ăn uống” đến trường chay

Emagazine -

Nghệ sĩ Đại Nghĩa: Từ “ngọn cờ đầu trong phong trào ăn uống” đến trường chay

Gặp diễn viên, MC Đại Nghĩa những ngày này hơi khó, vì lịch diễn bận rộn của anh. Tuy nhiên khi nhắc đến việc lan toả thói quen ăn thực vật, anh liền nhận lời.

Muối Dubai "bắn rap" cực sung tại Chương trình "Vầng trăng yêu thương"

Văn hoá - Giải trí -

Muối Dubai "bắn rap" cực sung tại Chương trình "Vầng trăng yêu thương"

Những bản rap cực chất được Rapper nhí Muối Dubai thể hiện trên sân khấu "Vầng trăng yêu thương" đem đến cho con em cán bộ, nhân viên Tạp chí Lao động và Công đoàn bầu không khí vui tươi, hào hứng.

Món thịt heo kho rệu gây thương nhớ

Emagazine -

Món thịt heo kho rệu gây thương nhớ

Những ngày Tết Nguyên đán hay dịp giỗ chạp, thậm chí trong bữa cơm ngày thường của người dân miền Tây sông nước, món thịt heo (thịt lợn) kho rệu đã trở nên gần gũi, thân quen, không thể thiếu.

Kỷ niệm ngày Nam Bộ kháng chiến: Mùa thu rồi ngày hăm ba…

Emagazine -

Kỷ niệm ngày Nam Bộ kháng chiến: Mùa thu rồi ngày hăm ba…

Mỗi lần về quê ghé chợ Trà Ôn thuộc tỉnh Vĩnh Long, bao giờ tôi cũng được nghe nhạc hiệu của Đài Truyền thanh huyện với khúc hát hào hùng, sôi động một thời kháng chiến chống Pháp của nhạc sĩ Tạ Thanh Sơn.

Phẩm cách quốc gia tìm trong văn hóa

Văn hoá - Giải trí -

Phẩm cách quốc gia tìm trong văn hóa

Fujiwara Masahiko, giảng viên, nhà toán học, tác giả cuốn sách bán chạy của Nhật Bản - Phẩm cách quốc gia - với trên 3 triệu bản, đã giới thiệu văn hóa Nhật với thế giới qua một góc nhìn độc đáo. Không chỉ tôn vinh văn hóa và truyền thống của đất nước Nhật Bản, tinh thần của cuốn sách đã khơi dậy tình cảm thiêng liêng vô điều kiện với văn hóa truyền thống trong mỗi người đọc.

233 video clip tham gia Cuộc thi “Nhịp điệu CNVCLĐ Khánh Hòa năm 2022"

Văn hoá - Giải trí -

233 video clip tham gia Cuộc thi “Nhịp điệu CNVCLĐ Khánh Hòa năm 2022"

Tối 31/8, LĐLĐ tỉnh Khánh Hòa tổ chức Liên hoan tiếng hát công nhân và trao giải Cuộc thi “Nhịp điệu Công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) Khánh Hòa năm 2022".

Xúc động, ấn tượng Liên hoan nghệ thuật quần chúng CNVCLĐ TP Đà Nẵng

Văn hoá - Giải trí -

Xúc động, ấn tượng Liên hoan nghệ thuật quần chúng CNVCLĐ TP Đà Nẵng

Đồng chí Nguyễn Duy Minh – Chủ tịch LĐLĐ TP Đà Nẵng, Trưởng Ban Tổ chức (BTC) Liên hoan nghệ thuật quần chúng công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) cho biết, chương trình được chuẩn bị kỹ lưỡng và hoành tráng, với 44 tiết mục biểu diễn, hơn 500 diễn viên tham gia đã thể hiện sự thành công của Liên hoan.

"Ngôi nhà đại học" của hai anh em xứ Hàn Quốc

Emagazine -

"Ngôi nhà đại học" của hai anh em xứ Hàn Quốc

Hai anh em người Hàn Quốc cùng học chung một chuyên ngành Việt ngữ học tại Trường Đại học Tôn Đức Thắng (TP. Hồ Chí Minh), với mong ước lớn nhất là học tiếng Việt thật giỏi và được ở lại làm việc tại Việt Nam.

Xem phiên bản di động