Thứ ba 06/06/2023 20:11
dai-hoi-cong-doan-cac-cap-nhiem-ky-2023-2028

Phụ nữ có “tiếp tay” cho bất bình đẳng giới trong tình yêu và hôn nhân?

Văn hóa - Diễn đàn - TRẦN VĂN SỸ

Một vấn đề thực tế ở nước ta hiện nay là tư tưởng trọng nam hơn nữ vẫn còn tồn tại khá phổ biến. Nói rộng hơn, xã hội còn nặng lối suy nghĩ và hành xử bất bình đẳng giới (BĐG), theo phía gây nhiều thiệt thòi hơn cho phụ nữ.
Nghệ An: Công tác bình đẳng giới chuyển biến tích cực và toàn diện

Người ta quen với việc một người đàn ông hết giờ làm, cùng bạn bè la cà trong quán bia đến tối mịt mới về. Trong những quán bia như thế, có rất ít phụ nữ. Ở mỗi gia đình, người ta cũng thường dạy con trai thì phải mạnh mẽ; con gái thì phải biết nấu ăn, biết giặt giũ, biết dọn dẹp nhà cửa … Có thể kể ra vô vàn những ứng xử bất BĐG trong xã hội: Hãy xem quảng cáo về một loại gia vị: Người vợ nhờ có gia vị mà nấu được món ăn ngon, người chồng đi làm về, com-lê cà vạt, nếm món ăn rồi khen vợ đảm, gia đình thật ấm cúng.

Hay xem quảng cáo một loại bột giặt: Cũng lại người vợ, nhờ có bột giặt tốt mà nhàn hơn trong công việc giặt giũ, giúp cho quần áo của cả nhà sạch sẽ thơm tho … Đến ngay như việc cử cán bộ đi tham dự các cuộc họp về BĐG hay lồng ghép giới, các cơ quan, đơn vị cũng thường cử một chị nào đó đi, khiến cho những cuộc họp này không còn là cuộc họp về giới (vốn là của cả hai giới nữa) mà trở thành cuộc họp của chị em phụ nữ (người viết bài này đã từng dự một số cuộc họp như thế, thấy mười chị thì may có một anh dự họp!).

Phụ nữ có “tiếp tay” cho bất bình đẳng giới trong tình yêu và hôn nhân?

Rõ ràng, những ứng xử bất bình đẳng kiểu này hoàn toàn không phải do thiên chức hay sinh lý của người phụ nữ khác với nam giới, mà hoàn toàn là do định kiến của xã hội gây ra.

Những định kiến này cần phải được xóa bỏ để xã hội ta có thể thực sự trở thành xã hội công bằng, văn minh; mọi người đều được phát huy, phát triển năng lực của mình để có cuộc sống hạnh phúc và cống hiến được nhiều nhất cho xã hội. Có rất nhiều người đàn ông do năng khiếu thiên bẩm, chỉ nên làm các công việc nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa, may mặc, nội trợ … và có rất nhiều người phụ nữ phù hợp và bản thân họ cũng thích làm các việc như lái xe, sửa chữa điện máy … Chẳng có lý do gì để nói rằng, thiên phú giới tính quy định ai đó làm những việc gì, nhưng người ta vẫn quen mặc định việc này là để dành cho giới này và việc kia để dành cho giới kia.

Thỉnh thoảng trên báo chí chính thống cũng có những tin đăng tuyển lao động, có kèm cả yêu cầu giới tính, dù công việc đó (ví dụ: tuyển lao động nữ làm trong dây chuyền may mặc) chẳng có đặc điểm gì quy định giới nào thì không làm được. Thói quen đó là một định kiến sai lầm.

Phải khẳng định rằng, từ khi có chế độ mới (sau Cách mạng tháng Tám 1945) đến nay, sự nghiệp BĐG ở nước ta đã tiến được những bước dài gấp muôn lần so với suốt cả ngàn năm trước đó dưới chế độ phong kiến. Ngày xưa, phụ nữ còn không được đi học, ngày nay chúng ta có nhiều phụ nữ làm thầy, là giáo sư, dạy cho cả nam giới. Tuy vậy, so với các nước phát triển, chúng ta còn kém họ nhiều. Vì vậy, nhiều tiềm năng sáng tạo của phụ nữ Việt Nam chưa được phát huy, làm hạn chế quá trình phát triển của đất nước.

Nguyên nhân của tình trạng bất BĐG, tình trạng phân biệt đối xử với phụ nữ trong rất nhiều công việc và hoàn cảnh khác nhau đã được rất nhiều các nhà khoa học và quản lý đề cập; các văn bản tổng kết, đánh giá của các cơ quan, đoàn thể… cũng mổ xẻ rất nhiều, nhằm đưa ra các giải pháp để khắc phục tốt nhất, thúc đẩy sự nghiệp giải phóng phụ nữ, thúc đẩy sự phát triển của cả kinh tế và văn hóa của từng gia đình và của cả đất nước. Trong các nguyên nhân ấy, người ta dễ dàng nhất trí với nhau về những nguyên nhân gắn với tàn dư của xã hội phong kiến hàng ngàn năm còn sót lại. Có nguyên nhân từ phía nam giới muốn duy trì sự bất bình đẳng trong nhiều công việc và hoàn cảnh, vì sự bất bình đẳng này đem lại cho họ những “đặc ân”, lợi thế trong cuộc sống gia đình và xã hội. Có những nguyên nhân từ hệ thống luật pháp còn cần được hoàn thiện hơn nữa …

Phụ nữ có “tiếp tay” cho bất bình đẳng giới trong tình yêu và hôn nhân?

Người ta cũng dễ dàng nhất trí với nhau rằng, hơn ai hết, phụ nữ Việt Nam chính là những người mong muốn sự bất bình đẳng này phải sớm được xóa bỏ. Vậy thì có hay không, nguyên nhân xuất phát từ chính các chị em phụ nữ, vốn rất hay lên án sự bất bình đẳng, lại đang vô tình hay cố ý làm cho sự bất bình đẳng ngày càng khó mà xóa bỏ đi được hay không?

Xin thưa là có. Thậm chí, có người còn cho rằng, khó khăn rất lớn với việc xóa bỏ bất BĐG và sự phân biệt đối xử với phụ nữ hiện nay và thời gian tới ở nước ta, thật đáng ngại, lại chính là ở phía chị em phụ nữ. Nguyên nhân này thì người ta chưa nói đến nhiều. Thậm chí, có nghiên cứu còn chỉ ra, trong chị em phụ nữ, nhiều người thực ra chưa chắc đã mong muốn BĐG thực sự.

Nói vậy thì chắc chị em sẽ phản đối. Nhưng chỉ ví dụ một thực tế là, khi hỏi hầu hết chị em về tiêu chuẩn của người mà mình sẽ yêu và sẽ lấy làm chồng thì đều có một điểm chung phổ biến trong các câu trả lời là: Người đàn ông đó nói chung phải hơn mình về trí tuệ, khả năng kiếm tiền hay một số tố chất khác. Đa số đàn ông không buồn rầu vì vợ mình không thông minh, giỏi giang bằng mình, nhưng phần nhiều phụ nữ lại không hài lòng vì chồng mình không giỏi giang thành đạt (về xã hội) bằng mình. Thế nên, có những người sợ cho con gái học cao, vì họ cho rằng, phụ nữ càng học cao càng khó lấy chồng. Vì sao người đàn ông học vấn cao thì lại yêu được người phụ nữ bình thường, thậm chí học vấn thấp mà người phụ nữ học vấn cao lại khó yêu được một người đàn ông bình thường? Điều này là tại xã hội, tại đàn ông, hay tại phụ nữ? Rõ ràng là tại phụ nữ. Câu nói phổ biến của nhiều chị em là: Tôi muốn chồng tôi phải là người hơn tôi một (hay nửa) cái đầu.

Điều này dẫn đến quan niệm phổ biến trong xã hội: Đã là chồng thì phải giỏi giang và trách nhiệm cao hơn vợ. Tư tưởng này ở cả đàn ông và phụ nữ thì đều có, nhưng tác động của nó tới sự bất BĐG thì không như nhau. Ví dụ: Đàn ông kiếm tiền nuôi cả vợ con là bình thường, nhưng nếu đàn bà là người kiếm tiền nuôi cả chồng con (dù chỉ là một giai đoạn trong cuộc đời thôi) thì cũng dễ có chuyện rắc rối trong gia đình. Việc người đàn ông có thể dễ dàng yêu hay kết hôn với người phụ nữ kém tài hơn mình thì không sao, không gây hiệu ứng về cảm giác bất BĐG, còn việc người phụ nữ rất khó khăn trong việc yêu và kết hôn với một người đàn ông kém cỏi hơn mình thì thực sự là một yếu tố củng cố cho sự bất BĐG, vì nó tạo ra một tâm lý xấu phổ biến cho xã hội: Người ta cho rằng, đã là vợ thì phải nghe theo chồng (vì chồng thường giỏi giang hơn). Điều này dẫn đến thói quen là cả những ông chồng chẳng giỏi giang gì hơn vợ cũng nghiễm nhiên có quyền bắt vợ phải nghe theo mình (như các ông chồng khác) một cách … bình thường (dù rất bất công)!.

Tác giả bài viết đã thấy khá nhiều cô gái khá lớn tuổi, nhưng vẫn mải mê kén chọn, bỏ qua nhiều người có tình cảm chân thành với mình chỉ vì người đó không có vị thế hay tài năng hơn mình. Chính do định kiến và bảo thủ, họ đã không thể yêu được những người dù rất tốt và đáng yêu, tuy một năng lực nào đó có thể không bằng mình, nhưng lại có biết bao phẩm chất và điều kiện để có thể đảm bảo hạnh phúc cho cuộc sống gia đình.

Đã đến lúc cả xã hội, nhưng trước hết chị em phải tự giải phóng mình khỏi quan niệm này. Tình yêu và hôn nhân phải lấy sự hòa hợp tâm hồn, tình cảm, quan niệm sống làm yếu tố cơ sở quan trọng bậc nhất. Trí tuệ, tài năng tất nhiên không nên quá chênh lệch, song không nên đặt vấn đề ai phải hơn ai. Đã yêu thương nhau mà kết hôn, thì tài năng của ai cũng phải là để xây dựng hạnh phúc chung cho gia đình mà thôi. Tất nhiên ai có được người chồng (hay vợ) có tài trí hơn mình thì cũng là người may mắn cả; chồng hay vợ có “cái đầu” hơn cũng là quý cho gia đình mình cả, rất không nên phân biệt.

Hiện tại, tình trạng phổ biến vẫn là, đàn ông khó mà chinh phục nổi người phụ nữ thông minh, tài giỏi hơn mình. Nhưng chị em hãy nhớ rằng, người đem lại hạnh phúc hơn cho ta không hẳn cứ luôn luôn phải là người thông minh, giỏi giang hơn ta về một mặt nào đó. Hạnh phúc có được là nhờ tổng thể các điều kiện chứ không dựa vào một vài yếu tố nào. Là phụ nữ, hãy biết lựa chọn người có thể cùng với mình xây dựng gia đình; và hãy biết yêu thương, hài lòng về người đang hết lòng cùng mình xây dựng mái nhà chung hạnh phúc, dù cho anh ấy có thông minh tài giỏi bằng mình hay không cũng không phải là vấn đề. Đừng để định kiến sai lầm làm mất đi cơ hội có được hạnh phúc đích thực.

Làm sao có được BĐG khi chính phụ nữ (vốn đang chịu thiệt do bất BĐG) không muốn từ bỏ đi quan niệm sống bất bình đẳng của chính mình?

Cuộc chiến chống bất BĐG (mà sự bất bình đẳng ấy đang gây thiệt thòi quá lớn cho phụ nữ) vẫn còn tiếp diễn, vẫn cần sự vào cuộc của toàn xã hội, và để có BĐG thật sự thì cần rất nhiều thời gian và điều kiện, trong đó có một điều kiện rất quan trọng là chị em phụ nữ phải tự vượt qua định kiến của chính bản thân mình.

Thúc đẩy bình đẳng giới trong hệ thống BHXH, đảm bảo an sinh xã hội ở Việt Nam Thúc đẩy bình đẳng giới trong hệ thống BHXH, đảm bảo an sinh xã hội ở Việt Nam

Hệ thống Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam cần tăng cường tính đáp ứng giới để giảm thiểu những bất bình đẳng giới ...

Thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực lao động, việc làm Thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực lao động, việc làm

Ngày 29.9, Đối thoại cấp Bộ trưởng ASEAN-Hoa Kỳ do Indonesia chủ trì đã được tổ chức theo hình thức trực tuyến. Đây là sáng ...

Phức cảm nữ giới - lực cản nữ quyền? Phức cảm nữ giới - lực cản nữ quyền?

Phức cảm nữ giới tạo ra các mâu thuẫn góp phần ngăn cản chúng ta trên con đường bình quyền nam - nữ. Mỗi năm, ...

Chia sẻ
In bài viết
Talk Công đoàn: Người lao động là “tai mắt” tốt nhất giám sát bản thoả ước Talk Công đoàn

Talk Công đoàn: Người lao động là “tai mắt” tốt nhất giám sát bản thoả ước

Dệt may là ngành đầu tiên và duy nhất trên cả nước xây dựng, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) ngành. Vậy, người lao động, doanh nghiệp được lợi gì từ TƯLĐTT ngành? Cùng lắng nghe chia sẻ của đồng chí Phạm Thị Thanh Tâm – Chủ tịch Công đoàn Dệt may Việt Nam trong Chương trình Talk Công đoàn.
Gói tín dụng 120 000 tỷ đồng: cách nào để “tiêu” được? Kinh tế tuần

Gói tín dụng 120 000 tỷ đồng: cách nào để “tiêu” được?

Ngày 24/05, chính lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước đã cho biết, sau hơn 1 tháng triển khai, gói tín dụng 120.000 tỷ đồng dành cho nhà ở xã hội (NOXH) vẫn chưa phát sinh dư nợ, nghĩa là chưa có đồng vốn nào được cho vay ra. Vậy điều gì khiến cho gói tín dụng có lãi suất ưu đãi hơn từ 1,5-2% lại không giải ngân được? Điểm tắc nghẽn nằm ở đâu? Và làm thế nào để thúc đẩy giải ngân gói tín dụng này trong thời gian tới góp phần thực hiện thành công Đề án 1 triệu căn NOXH từ nay đến năm 2030?
3 gợi ý công việc cho NLĐ mất việc ngoài 40 tuổi Tôi công nhân

3 gợi ý công việc cho NLĐ mất việc ngoài 40 tuổi

Chương trình Tôi công nhân ngày hôm nay sẽ gợi ý 3 công việc phù hợp với người lao động (NLĐ) ở tuổi ngoài 40.
30 năm phát triển Công đoàn Ngân hàng Việt Nam Công đoàn số

30 năm phát triển Công đoàn Ngân hàng Việt Nam

Công đoàn Ngân hàng Việt Nam được thành lập đánh dấu sự đổi mới về nội dung hoạt động trong hệ thống Ngân hàng, đồng thời khẳng định vị trí và vai trò mới của tổ chức Công đoàn - đại diện cho người lao động trong hệ thống Ngân hàng Việt Nam.

Đọc thêm

"Ngôi nhà đại học" của hai anh em xứ Hàn Quốc

Văn hóa - Diễn đàn -

"Ngôi nhà đại học" của hai anh em xứ Hàn Quốc

Hai anh em người Hàn Quốc cùng học chung một chuyên ngành Việt ngữ học tại Trường Đại học Tôn Đức Thắng (TP. Hồ Chí Minh), với mong ước lớn nhất là học tiếng Việt thật giỏi và được ở lại làm việc tại Việt Nam.

Vụ giả chữ ký ở Quảng Trị: "Có thể xem xét xử lý hành chính hoặc hình sự"

Văn hóa - Diễn đàn -

Vụ giả chữ ký ở Quảng Trị: "Có thể xem xét xử lý hành chính hoặc hình sự"

Vụ án đất đai liên quan trực tiếp đến gia đình ông Trần Văn Phước (khu phố 7, phường 3, thành phố Đông Hà, tỉnh Quảng Trị) tiếp tục được dư luận quan tâm, nhất là với tình tiết giả mạo chữ ký, chữ viết của ông tại Biên bản xác định ranh giới, mốc thửa đất năm 2002 vẫn chưa được xử lý.

Vụ giả chữ ký ở Quảng Trị: Luật sư và cán bộ địa phương kiến nghị xử lý

Văn hóa - Diễn đàn -

Vụ giả chữ ký ở Quảng Trị: Luật sư và cán bộ địa phương kiến nghị xử lý

Đây cũng là một kỳ án dân sự (và sau đó là vụ án hành chính) ở Quảng Trị mà bị đơn kêu oan suốt mấy năm nay, một "Vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất".

Bữa  ăn ca an toàn, đủ dinh dưỡng

Văn hóa - Diễn đàn -

Bữa ăn ca an toàn, đủ dinh dưỡng

Bữa ăn ca với công nhân lao động rất quan trọng bởi nó bổ sung dinh dưỡng, giúp phục hồi sức lao động. Biết được tầm quan trọng này, nhiều công đoàn cơ sở đã phối hợp với doanh nghiệp cải thiện chất lượng bữa ăn ca cho công nhân lao động.

Quảng Trị: Hoan nghênh xử lý xe quá tải

Văn hóa - Diễn đàn -

Quảng Trị: Hoan nghênh xử lý xe quá tải

Theo thông tin chúng tôi vừa nhận được thì đã có những tín hiệu khả quan xử lý xe quá khổ, quá tải ở địa bàn tỉnh Quảng Trị. Trước đó báo chí trong đó có tạp chí Lao động và Công đoàn đã phản ánh việc chậm xử lý xe quá khổ, quá tải ở nhiều nơi trên địa bàn tỉnh này khiến dư luận địa phương bức xúc.

Khép lại diễn đàn “Tăng giờ làm thêm của người lao động”

Văn hóa - Diễn đàn -

Khép lại diễn đàn “Tăng giờ làm thêm của người lao động”

Sau gần một tháng triển khai diễn đàn “Tăng giờ làm thêm của người lao động”, Tạp chí Lao động và Công đoàn xin khép lại chủ đề này vào hôm nay.

Từ tin buồn "Ngày Cá tháng Tư"

Văn hóa - Diễn đàn -

Từ tin buồn "Ngày Cá tháng Tư"

Ngày “Cá tháng Tư” năm nay, ngay giữa Thủ đô Hà Nội, một tin buồn đau về một nam sinh trường chuyên trung học phổ thông trên địa bàn nhảy lầu tự tử khiến nhiều người choáng váng. Điều đáng nói, hiện tượng này không phải quá cá biệt.

Chồng tăng ca thì vợ nghỉ, vợ tăng ca thì chồng nghỉ!

Văn hóa - Diễn đàn -

Chồng tăng ca thì vợ nghỉ, vợ tăng ca thì chồng nghỉ!

Một đồng nghiệp trong tổ của tôi, cả hai vợ chồng đều là công nhân nên phải chia lịch tăng ca với nhau. Khi chồng chị này tham gia tăng ca ở công ty của anh ấy thì vợ phải tan ca đúng giờ để còn lo cho con cái và ngược lại.

Đại nạn lãng phí: Cần truy cứu trách nhiệm

Văn hóa - Diễn đàn -

Đại nạn lãng phí: Cần truy cứu trách nhiệm

Dư luận vừa kêu trời khi Thanh Hóa với Trung tâm hội nghị Hàm Rồng ở thành phố Thanh Hóa được đầu tư xây dựng cả 100 tỷ đồng với 5 biệt thự bỏ hoang, rồi Công viên trung tâm thành phố Vinh (Nghệ An) lớn nhất tỉnh này cũng gần như hoang phế...

Dự án điện gió, điện mặt trời: Cần "đại phẫu"

Văn hóa - Diễn đàn -

Dự án điện gió, điện mặt trời: Cần "đại phẫu"

Vào tháng 4/2022, Thanh tra Chính phủ vừa có công văn thanh tra toàn diện các dự án năng lượng tái tạo bao gồm các dự án điện gió, điện mặt trời đã chuyển nhượng hoặc thay đổi chủ đầu tư theo Quyết định 55/QĐ-TTCP của Tổng Thanh tra Chính phủ.