Thứ bảy 04/02/2023 13:21
cuoc-thi-tet-sum-vay-xuan-gan-ket

Tục cúng ông Táo và những biến tướng

Bạn đọc - PHẠM XUÂN DŨNG

Hằng năm, cứ vào ngày 23 tháng Chạp, mọi nhà đều cúng ông Táo. Đây là tín ngưỡng dân gian, là phong tục truyền lại từ ngàn xưa, một nét đẹp trong đời sống văn hóa tâm linh.

Ông Táo hay còn gọi là Thần Bếp, theo tín ngưỡng thì mọi nhà đều có, cai quản chuyện bếp núc, xem xét các việc tốt của gia chủ, để rồi đến ngày 23 tháng Chạp về trời báo Ngọc Hoàng chuyện dưới trần gian, qua Tết sẽ quay lại phận sự của mình dưới trần gian. Theo tục lệ thì dân gian thắp hương, lễ vật giản đơn thường là nải chuối hay là gói bánh tiễn ông Táo về Trời. Nhiều người nhân dịp này thả cá chép với mong muốn cá chép hóa rồng để ông Táo cưỡi bay về Trời. Tín ngưỡng này mang nét dân dã, có tính nhân văn và hướng thiện.

Thế nhưng nhiều năm trở lại đây, cúng ông Táo đã có nhiều biến tướng rất đáng phê phán. Không ít người mua sắm lễ vật rườm rà, sắm đồ vàng mã điện thoại di động, va-li, cả xe máy, ô tô… cúng ông Táo. Cá thì mua cả mớ cá sống bỏ vào bao bóng đem ra sông hồ thả theo "phong trào" phóng sinh rầm rộ và hình thức, mặc cho cá có sống được hay không, thả lại bao bóng, xả rác vào môi trường.

Tục cúng ông Táo và những biến tướng
Ảnh minh họa: IT

Những biến tướng của cúng ông Táo cho thấy điều gì?

Trước hết, cho thấy tính thực dụng ngày càng nở rộ, nhiều người quan niệm sai lầm là cúng phải to, phải rình rang, thậm chí linh đình thì mới linh ứng, mới thiêng, thần linh mới nhận, mới phù hộ cho con người. Mong muốn có ngay những điều mà lẽ ra cần phải có bằng sức lao động, năng lực của chính mình thì lại cậy nhờ thần linh. Họ không hiểu rằng chẳng thần linh (nếu có) nào lại đi phù hộ cho những kẻ không chịu làm lụng chỉ muốn cúng bái cầu may.

Sau nữa, cho thấy sai lầm trong suy nghĩ, họ cho rằng cần phải “hối lộ” mới được việc dù đó là người sống hay người chết, kể cả thần linh. Cứ lễ to, vật nhiều là xong hết.

Giáo sư Trần Lâm Biền chuyên nghiên cứu về văn hóa dân gian đã phê phán: "Tư tưởng đó hoàn toàn sai lầm, có thời gian tôi thấy, cứ 23 tháng Chạp, một số tuyến phố, người dân đốt vàng mã đống lớn đống bé, có cả điện thoại Iphone giấy, xe ô tô giấy… cho Táo quân. Như thế việc làm này không chỉ tốn kém tiền của, còn ảnh hưởng rất lớn đến môi trường sống. Bên cạnh đó, hình thức phóng sinh cá chép ra sông, hồ, ao, suối sau khi cúng là hành động nhân văn, thể hiện lòng nhân ái của người Việt Nam. Nhưng nhiều người họ mang cá đi thả theo kiểu thiếu ý thức. Họ bọc cá vào túi nilon rồi mang ra hồ ném cả bọc xuống nước. Cá vừa không sống được, lại vô hình chung xả rác ra nguồn nước".

Đó là những biến tướng sai lầm có nguy cơ xâm hại đạo lý, làm ô nhiễm đời sống tinh thần của cộng đồng, ô nhiễm môi trường tự nhiên, ảnh hưởng đến lớp trẻ, kéo lùi văn hóa và tiến bộ xã hội.

Những biến tướng này là hủ tục mới cần phải kịch liệt lên án và loại bỏ ra khỏi đời sống của chúng ta. Để mọi sự liên quan đến văn hóa, trong đó có văn hóa tâm linh lành mạnh và động viên con người sống có ích, hướng thiện và coi trọng giá trị lao động chân chính.

Vui Xuân đón Tết xin đừng quên Covid Vui Xuân đón Tết xin đừng quên Covid

Một mùa Xuân mới đã tới trên khắp đất nước ta. Và mọi người, mọi nhà đang tất bật, rạo rực đón mừng Tết Quý ...

Tặng quà Tết: Của cho không bằng cách cho Tặng quà Tết: Của cho không bằng cách cho

Tết đã gần kề và chuyện tặng quà Tết cho người lao động, người nghèo là một phong trào thiện nguyện, một nét đẹp nhân ...

2 chuyến bay miễn phí đưa 500 người lao động về quê đón Tết 2 chuyến bay miễn phí đưa 500 người lao động về quê đón Tết

Tối ngày 11 tháng 1 năm 2023, 500 người lao động đã lên 2 chuyến bay miễn phí từ TP.HCM về Nghệ An và Thanh ...

Chia sẻ
In bài viết
Ổn định thị trường lao động năm 2023: Cần một giải pháp căn cơ

Ổn định thị trường lao động năm 2023: Cần một giải pháp căn cơ

Năm 2023, nguy cơ mất việc, thiếu việc làm vẫn hiện hữu, ít nhất trong quý I. Vậy làm thế nào để thị trường lao động nước ta có thể linh hoạt thích ứng và đứng vững?
Chuỗi trải nghiệm: Công nhân lao động, cán bộ công đoàn chat với trí tuệ nhân tạo

Chuỗi trải nghiệm: Công nhân lao động, cán bộ công đoàn chat với trí tuệ nhân tạo

Tạp chí Lao động và Công đoàn mong muốn trở thành cầu nối tiên phong giúp công nhân lao động, cán bộ công đoàn khắp mọi miền tiếp cận với trí tuệ nhân tạo - trải nghiệm cùng ChatGPT.
Thủ tướng: Thực hiện ba nhiệm vụ trọng tâm nâng cao đời sống người lao động

Thủ tướng: Thực hiện ba nhiệm vụ trọng tâm nâng cao đời sống người lao động

Ngày 1/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Nguyễn Đình Khang đã chủ trì Hội nghị đánh giá kết quả phối hợp công tác giữa Chính phủ và Tổng LĐLĐ Việt Nam năm 2022, đề ra nhiệm vụ trọng tâm phối hợp công tác năm 2023 và thời gian tới.
Dừng tiếp nhận các tác phẩm tham gia Cuộc thi "Tết Sum vầy - Xuân Gắn kết"

Dừng tiếp nhận các tác phẩm tham gia Cuộc thi "Tết Sum vầy - Xuân Gắn kết"

Ngày 01/02/2023, Ban Tổ chức Cuộc thi video clip "Tết Sum vầy - Xuân Gắn kết" chính thức thông báo dừng tiếp nhận tác phẩm dự thi.
Cuộc thi "Tết Sum vầy - Xuân Gắn kết": Những clip ấn tượng trong tuần cuối cùng

Cuộc thi "Tết Sum vầy - Xuân Gắn kết": Những clip ấn tượng trong tuần cuối cùng

Trong tuần cuối cùng của Cuộc thi video clip "Tết Sum vầy - Xuân Gắn kết" đã có những clip gây được cảm xúc mạnh đối với người xem.

Đọc thêm

Tình thầy trò dưới góc nhìn quan hệ lao động trong kinh tế thị trường

Bạn đọc -

Tình thầy trò dưới góc nhìn quan hệ lao động trong kinh tế thị trường

Nền kinh tế thị trường với bao biến đổi phong phú trong đời sống vật chất kéo theo sự biến đổi tính chất của các mối quan hệ con người với nhau, trong đó có cả quan hệ thầy - trò.

World Cup 2022 - World Cup của sự nhân văn

Bạn đọc -

World Cup 2022 - World Cup của sự nhân văn

World Cup 2022 đang diễn ra đầy sôi động tại Qatar. Ngay từ khi trái bóng Al Rihla chưa kịp lăn, cả thế giới đã phải sửng sốt về những điều đặc biệt của kỳ World Cup lần thứ 22 này.

World Cup và những trò lừa đảo người hâm mộ

Bạn đọc -

World Cup và những trò lừa đảo người hâm mộ

World Cup 2022 cũng là mùa làm ăn của những kẻ bất chính, của những tin tặc chuyên lừa đảo những người hâm mộ bằng những thủ đoạn tinh vi. Vậy nhận diện những vấn nạn này ra sao?

Giờ học của học sinh, vấn đề không của riêng ai

Bạn đọc -

Giờ học của học sinh, vấn đề không của riêng ai

Trẻ em học từ mấy giờ, thế giới biết và làm từ lâu. Vậy mà ở ta giờ thành chuyện lớn để dư luận bàn cãi như … chưa biết gì. Tại sao vậy?