Thứ ba 06/06/2023 20:12
dai-hoi-cong-doan-cac-cap-nhiem-ky-2023-2028

Khi lịch sử là câu chuyện của phương pháp dạy và học

Văn hóa - Xã hội - Mỹ Anh MỸ ANH

Chiều qua (18/2), Thứ trưởng bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Hữu Độ đã chia sẻ rằng, từ năm 2025, kỳ thi Tốt nghiệp THPT sẽ có thể có bốn môn thi bắt buộc, đó là Toán, Văn, Ngoại ngữ (như hiện tại) và thêm môn lịch sử. Thông tin này khiến nhiều người không khỏi băn khoăn.

Cụ thể, Thứ trưởng Độ chia sẻ về việc thêm môn Lịch sử trong kỳ thi này: "Đến năm 2025 sẽ có sự điều chỉnh nhưng các thầy, cô yên tâm, Bộ sẽ đưa ra phương thức lựa chọn đảm bảo, dù học 8 môn bắt buộc là Toán, Ngoại ngữ, Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục quốc phòng - an ninh, Thể chất, Hoạt động trải nghiệm và Nội dung giáo dục địa phương. Thi tốt nghiệp sẽ tập trung vào bốn môn bắt buộc là Toán, Văn, Lịch sử và Ngoại ngữ".

Ông Độ cũng nói rõ rằng đây mới chỉ là phương án dự kiến. Các môn thi năm 2025 sẽ được tham khảo thêm ý kiến chuyên gia trước khi trình lên Chính phủ phê duyệt.

Dù mới chỉ là dự kiến, song việc Lịch sử trở thành môn thi bắt buộc trong kỳ thi tốt nghiệp THPT có nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người nhiệt thành ủng hộ phương án này. Bởi, Lịch sử trở thành môn học bắt buộc thì việc thành môn thi bắt buộc cũng là hợp tiến trình. Đồng thời, những ý kiến ủng hộ cho rằng việc bắt buộc thi môn Lịch sử sẽ đòi hỏi học sinh đầu tư nhiều hơn vào môn này. Qua đó, các em sẽ hiểu hơn về cội nguồn dân tộc.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến tỏ ra không đồng tình đưa môn Sử vào kỳ thi tốt nghiệp THPT. Bởi từ quy chế thi những lần trước, khi Bộ sẽ chỉ định môn thi từng năm, Lịch sử luôn là nỗi ám ảnh của học sinh.

Quá nhiều những ví dụ về việc này. Nào là học sinh xé đề cương môn Lịch sử vứt trắng sân trường ăn mừng khi năm đó, Lịch sử không phải môn thi tốt nghiệp Bộ chỉ định. Nào là số lượng điểm 0, số lượng điểm dưới trung bình của môn Lịch sử cao kỷ lục so với các môn học còn lại…

Những nỗi ám ảnh với môn Lịch sử của một bộ phận học sinh là có thật. Và nhìn vào điểm số của môn thi này với các môn khác, nỗi sợ môn Sử không phải mang tính cá biệt một vài trường hợp.

Có một vấn đề được nhắc lại rất nhiều, đó là cách dạy và thi môn Lịch sử hiện tại. Học sinh không phải không thích lịch sử mà nhiều học sinh ghét môn Lịch sử dạy ở nhà trường. Đó là những con số vô hồn, là những mốc ngày tháng khô cứng. Khi kiểm tra cũng là cuộc thử thách trí nhớ nhiều hơn là cảm nhận lịch sử, tư duy luận về lịch sử.

Trong khi đó, lịch sử thực chất thú vị và bổ ích hơn rất nhiều. Đó là những câu chuyện sinh động, là những cách tiếp cận, phương pháp tư duy cởi mở về tiến trình lịch sử đầy phức tạp và đa dạng. Lịch sử nếu được dạy khác, thi khác, đó không phải là môn học khô khốc hay “không kích thích phát triển tư duy mà là thuộc lòng” như mọi người nói.

Ngược lại, lịch sử khơi mở rất nhiều phương pháp tư duy, tiếp cận cũng như kiến giải các sự kiện đặt trong diễn trình lịch sử. Ở đó, lịch sử không phải “môn học chết” bởi những con số, phương pháp luận cố định, học thuộc lòng mà đó là môn học đầy khám phá, sáng tạo trong các chiều hướng tiếp cận.

Và vì thế, việc bắt buộc học hay bắt buộc thi môn Lịch sử không phải phương án giải quyết triệt để tình trạng lười học sử, sợ sử trong nhà trường. Vấn đề nằm ở cách học, cách thi để môn học trở nên sinh động, các nhân vật, câu chuyện quá khứ gắn bó với học sinh như nó vốn là.

Cách đây mấy ngày, Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa tổ chức tọa đàm với chủ đề "ChatGPT, trí tuệ nhân tạo (AI) - lợi ích và thách thức đối với giáo dục". Trong tọa đàm, các chuyên gia đầu ngành đều nêu hướng tiếp cận cởi mở với những thách thức và những cơ hội của AI với công việc dạy học và vai trò người thầy.

Và rõ ràng, thời buổi AI là thời buổi của tư duy đặt câu hỏi chứ không phải tư duy trí nhớ, nhất là trí nhớ học thuộc lòng. ChatGPT sẽ trả lời được những sự kiện và cả những con số rất rõ ràng.

Nhưng điều quan trọng là tư duy tổng quát và đặt những câu lệnh đúng để AI trở thành công cụ thực sự cho quá trình học và phát triển chứ không phải là “phao cứu nguy” trước những đề bài vốn chỉ cần trích dẫn số liệu.

Muốn môn Lịch sử trở lại giá trị đích thực của nó cũng như thích nghi với bối cảnh AI, dù thi bắt buộc hay tự chọn, cách dạy, cách ra đề, cách chấm bài buộc lòng thay đổi. Đó là trách nhiệm của những người làm giáo dục cũng như mệnh lệnh của thời đại.

M ANH

Nếu đồng tình với góc nhận định trong bài viết, bạn có thể mời tác giả Mỹ Anh một "ly cà phê" thông qua Ví MoMo bằng cách ấn vào nút “Buy me a coffee” ở bên dưới hoặc quét mã QR.

"Buy me a coffee"

Hoặc bạn cũng có thể tặng "ly cà phê" cho tác giả Mỹ Anh bằng cách chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của Tạp chí Lao động và Công đoàn, số tài khoản: 118000001631, Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Hà Nội.

Lưu ý, trước khi chuyển tiền, bạn đọc vui lòng gõ nội dung: "Tặng cà phê cho tác giả Mỹ Anh".

Đọc cà phê tối, tặng "cà phê" là chương trình của Tạp chí Lao động và Công đoàn. Khi đọc các bài viết trên mục Cà phê tối, nếu bạn đọc đồng cảm với góc nhìn của tác giả thì có thể mời người đó một "ly cà phê". Mỗi "ly cà phê" trị giá 23.000 đồng (1 USD).

Khi trường học “bị thương”, “chữa lành” bằng cách nào? Khi trường học “bị thương”, “chữa lành” bằng cách nào?

Con số 55% học sinh có biểu hiện “em cảm thấy cô đơn” và 69% có biểu hiện “em cảm thấy thất vọng, buồn rầu ...

Chia sẻ
In bài viết

Tin cùng chuyên mục

“Bài toán” học đại học

Văn hóa - Xã hội -

“Bài toán” học đại học

Nam, hiện là học sinh lớp 12 ở một tỉnh miền Trung, đạt giải cao trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh đã từ bỏ giấc mơ vào đại học dù chưa đến thời gian xét tuyển chung. Điều đó không chỉ vì với đồng lương công nhân ít ỏi hằng tháng, bố mẹ em không đủ sức gồng gánh nuôi em ăn học mà còn vì gia đình đã tính toán, đặt ra câu hỏi và cũng là câu kết luận: “Ra trường bao lâu mới “lấy lại” được học phí?”.

Kỳ án Phương Hằng ngày càng kịch tính

Văn hóa - Xã hội -

Kỳ án Phương Hằng ngày càng kịch tính

Mấy hôm nay, kỳ án Nguyễn Thị Phương Hằng lại khiến dư luận chú ý dù đã qua cả năm trời điều tra với nhiều diễn biến bất ngờ, nhiều tình tiết mới xuất hiện được coi là ngoài dự kiến.

Sách giáo khoa vẫn nóng hổi câu chuyện mọi nhà

Văn hóa - Xã hội -

Sách giáo khoa vẫn nóng hổi câu chuyện mọi nhà

Hôm qua 23/5, câu chuyện giá sàn, giá trần sách giáo khoa lại được bàn thảo và nóng lên giữa nghị trường Quốc hội. Câu chuyện về sách giáo khoa đã được nghị sự nhiều lần, thu hút dư luận và đến nay vẫn chưa phải đã có hồi kết.

Điều đáng lo từ một va chạm nhỏ

Văn hóa - Xã hội -

Điều đáng lo từ một va chạm nhỏ

Sáng 18/5, trên mạng xã hội xuất hiện 1 clip ghi lại hình ảnh một cô gái mặc váy ngắn, áo phông, đeo tai nghe và balo, bất ngờ lao ra giữa đường chặn ô tô, sau đó còn hành hung cả người dân.

Đen Vâu và thông điệp của lòng tử tế

Văn hóa - Xã hội -

Đen Vâu và thông điệp của lòng tử tế

Trong những ngày qua MV "Nấu ăn cho em" trên mạng xã hội của rapper Đen Vâu đã thu hút trên 5 triệu lượt xem và lan tỏa nhanh trong cộng đồng, giúp cho 1000 em học sinh vùng cao Tây Bắc được nhận nuôi.

Bóng đá càng phải công bằng và cao thượng

Văn hóa - Xã hội -

Bóng đá càng phải công bằng và cao thượng

SEA Games 32 đã kết thúc. Nhưng trong trận chung kết bóng đá nam giữa Thái Lan và Indonesia, cuộc hỗn chiến giữa các cầu thủ hai đội mà nguyên nhân trực tiếp do sự thiếu kiềm chế của cầu thủ Thái Lan là một ấn tượng xấu khó phai.

Kinh tế - Chính sách

Hà Phan

Lao động mất việc và đòi hỏi thực tế

70.000 lao động ngành dệt may trên cả nước thôi việc, mất việc và 66.600 người bị giảm giờ làm, trong năm tháng đầu năm 2023! Đấy là chưa kể hàng loạt ngành khác đang chịu tác động tương tự như da giày, chế biến thủy sản, gỗ, sản xuất linh kiện điện tử, bất động sản, dịch vụ...
Hà Phan

EVN - Lỗ lớn và lời to

Điện thiếu, giá tăng và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) lỗ khủng không chỉ khiến mùa hè khắp nơi thêm nóng mà còn được đưa vào nghị trường bàn luận sôi nổi. Trong khi EVN đưa ra vô vàn lý do khách quan biện minh cho những thất bát của mình thì không ít những ý kiến trái chiều cho rằng họ phải xem lại năng lực quản lý điều hành. Đấy là chưa kể việc các công con lời khá lớn thì tập đoàn mẹ lại lỗ hàng chục ngàn tỷ chưa có câu trả lời thuyết phục.
Phạm Xuân Dũng

Kiểm toán khai thác khoáng sản và "kê đơn" trách nhiệm

Trong báo cáo của Kiểm toán Nhà nước chuyên đề về quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản giai đoạn 2017-2021 vừa gửi đến Quốc hội, nhiều địa phương, doanh nghiệp liên quan đến khai thác khoáng sản đã bị điểm danh và "kê đơn" trách nhiệm. Nhiều địa phương đã bị nêu tên như Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Yên Bái, Thái Bình, Thừa Thiên - Huế, Bình Định, Bình Phước...và các doanh nghiệp kể cả những doanh nghiệp đầu ngành "quả đấm thép" như Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) cũng bị "thổi còi". Báo cáo cũng đề nghị tổ chức kiểm điểm làm rõ những vi phạm và xử lý trách nhiệm các đơn vị, cá nhân liên quan.
An Vinh

Xin đừng “hạ bệ” Nhà hát Lớn!

Tôi dùng chữ “hạ bệ”, vốn xưa nay chỉ dùng cho việc hạ thấp ý nghĩa, thanh danh của một thần tượng trong trường hợp này, để muốn nhấn mạnh rằng Nhà hát Lớn Hà Nội cũng chính là một thần tượng về kiến trúc và văn hoá trong lòng người dân Thủ đô và cả nước từ hàng trăm năm nay, là biểu tượng mang nhiều dấu ấn lịch sử khó phai mờ của khu vực trung tâm Thủ đô trong lòng tất cả những ai yêu quý Hà Nội.
Phạm Xuân Dũng

Thủy điện "đại khủng long": không thấy, không biết ... suốt 7 năm

Mấy ngày qua, dư luận sửng sốt trước một thông tin chưa từng có liên quan đến quản lý thủy điện. So với những vụ việc như: xây biệt phủ ngang nhiên trên đất rừng hay cả xe hàng lậu thản nhiên qua cửa khẩu... được xem "lạc đà chui lọt lỗ kim" thì cái sự nhà máy thủy điện hoạt động chui đúng là "đại khủng long chui lọt lỗ kim".

Môi trường - Sức khỏe

An Vinh

Nước đến chân mới nhảy

Câu ngạn ngữ từ xa xưa ấy của cha ông ta, đáng tiếc thay lại vẫn đúng và vẫn diễn ra ở thời hiện tại. Và đáng tiếc hơn nữa là lại diễn ra tại ngành Y, diễn ra trong khi xử lý việc cấp bách số một là giành lại mạng sống cho các bệnh nhân.
Mỹ Anh

Mặt trái của tờ hợp đồng bảo hiểm

Việc ca sĩ Ngọc Lan tố công ty bảo hiểm nhân thọ “lừa” mình đã gây chấn động cộng đồng. Mới nhất, Bộ Tài chính đã chỉ đạo cụ thể để các bên liên quan thông tin rõ vụ việc. Đúng- sai trong trường hợp của riêng nữ ca sĩ sẽ chóng được phân xử. Song, câu chuy
An Vinh

Giày cao gót và dép lê - mối nguy hiểm với người lái xe

Chiều 5/4, đã xảy ra vụ tai nạn liên hoàn do xe ô-tô Kia Forte tông vào 17 xe máy tại ngã tư Võ Chí Công - Xuân La (quận Tây Hồ, Hà Nội) khiến 18 người bị thương. Trong đó, có 2 trương hợp tiên lượng nặng, ở trạng thái nguy kịch.
Quốc Thắng

Nước sạch, hàng hóa công và câu chuyện pháp lý

Khi nghĩ hành tinh có đến 3/4 là nước, chúng ta quên mất rằng nước ngọt đang ngày càng trở nên khan hiếm. Khi có nước sử dụng hằng ngày, chúng ta quên mất rằng nếu sự cố xảy ra, một đường ống nước “độc quyền” sẽ gây ra nhiều khó khăn cho bạn trong đời sốn
Hà Phan

“Cấp cứu trong cấp cứu” cùng lời chúc ngày 27/2

Đó là 5 từ mà Giám đốc Bệnh viện Việt Đức gói gọn cho tình trạng của nhiều bệnh viện lớn đang thiếu cả vật tư y tế lẫn thuốc men hiện nay. Có lẽ họ đang cần và mong mỏi sớm chấm dứt tình trạng này hơn cả những lời chúc tụng nhân ngày Thầy thuốc Việt Nam h
Talk Công đoàn: Người lao động là “tai mắt” tốt nhất giám sát bản thoả ước Talk Công đoàn

Talk Công đoàn: Người lao động là “tai mắt” tốt nhất giám sát bản thoả ước

Dệt may là ngành đầu tiên và duy nhất trên cả nước xây dựng, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) ngành. Vậy, người lao động, doanh nghiệp được lợi gì từ TƯLĐTT ngành? Cùng lắng nghe chia sẻ của đồng chí Phạm Thị Thanh Tâm – Chủ tịch Công đoàn Dệt may Việt Nam trong Chương trình Talk Công đoàn.
Gói tín dụng 120 000 tỷ đồng: cách nào để “tiêu” được? Kinh tế tuần

Gói tín dụng 120 000 tỷ đồng: cách nào để “tiêu” được?

Ngày 24/05, chính lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước đã cho biết, sau hơn 1 tháng triển khai, gói tín dụng 120.000 tỷ đồng dành cho nhà ở xã hội (NOXH) vẫn chưa phát sinh dư nợ, nghĩa là chưa có đồng vốn nào được cho vay ra. Vậy điều gì khiến cho gói tín dụng có lãi suất ưu đãi hơn từ 1,5-2% lại không giải ngân được? Điểm tắc nghẽn nằm ở đâu? Và làm thế nào để thúc đẩy giải ngân gói tín dụng này trong thời gian tới góp phần thực hiện thành công Đề án 1 triệu căn NOXH từ nay đến năm 2030?
3 gợi ý công việc cho NLĐ mất việc ngoài 40 tuổi Tôi công nhân

3 gợi ý công việc cho NLĐ mất việc ngoài 40 tuổi

Chương trình Tôi công nhân ngày hôm nay sẽ gợi ý 3 công việc phù hợp với người lao động (NLĐ) ở tuổi ngoài 40.
30 năm phát triển Công đoàn Ngân hàng Việt Nam Công đoàn số

30 năm phát triển Công đoàn Ngân hàng Việt Nam

Công đoàn Ngân hàng Việt Nam được thành lập đánh dấu sự đổi mới về nội dung hoạt động trong hệ thống Ngân hàng, đồng thời khẳng định vị trí và vai trò mới của tổ chức Công đoàn - đại diện cho người lao động trong hệ thống Ngân hàng Việt Nam.

Đọc thêm

Giá trị của nhà văn không phải lượng like Facebook!

Văn hóa - Xã hội -

Giá trị của nhà văn không phải lượng like Facebook!

Nhà văn Hiền Trang, một tác giả trẻ, được ghi nhận nhiều trên văn đàn. Song gần đây, trong một buổi trò chuyện tại TP.HCM, cô đã trở thành tâm điểm tranh cãi khi phát ngôn về việc nhà văn hoàn toàn có thể được tỉ phú Elon Musk mời ăn tối.

Chiếc áo dài ngũ thân và kiến nghị của đại biểu

Văn hóa - Xã hội -

Chiếc áo dài ngũ thân và kiến nghị của đại biểu

Tuần vừa qua, đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Cảnh (đoàn Bình Định) đã kiến nghị Quốc hội đưa thêm trang phục áo dài ngũ thân vào là một lựa chọn để đại biểu có thể mặc trong các sự kiện lớn.

“Tiêu chuẩn cộng đồng” không thể cao hơn luật pháp

Văn hóa - Xã hội -

“Tiêu chuẩn cộng đồng” không thể cao hơn luật pháp

Đại diện Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tử của Bộ Thông tin và Truyền thông đã phát đi những thông điệp rất mạnh về luật pháp nhắm vào các nền tảng mạng xã hội.

Chưa thi đã lạm phát điểm

Văn hóa - Xã hội -

Chưa thi đã lạm phát điểm

Năm ngoái, hàng loạt ngành học của nhiều trường đại học đã lấy điểm chuẩn trên 30 (tức là hơn 10 điểm/môn). Năm nay, dù kỳ thi chưa bắt đầu, song, đã có ngành học xét tuyển học bạ vượt ngưỡng 10 điểm/môn.

Khi bác sĩ cần… giỏi Văn

Văn hóa - Xã hội -

Khi bác sĩ cần… giỏi Văn

4 trên tổng số 22 trường Đại học đào tạo ngành Y của Việt Nam đã dùng tổ hợp có môn Văn để xét tuyển đầu vào của các bác sĩ tương lai. Sự việc lập tức thu hút chú ý và gây những tranh cãi trái chiều.

Triết lý của trái tim

Văn hóa - Xã hội -

Triết lý của trái tim

Chiếc HCV SEA Games lần thứ 8 của các cầu thủ nữ Việt Nam tối qua một lần nữa làm nức lòng người hâm mộ. Trận thắng có dấu ấn của Huỳnh Như, Thanh Nhã và các cầu thủ. Và hơn cả, còn đấy “bố già” Mai Đức Chung, người đã tận tụy theo đội bóng từ thuở không ai ngó tới lúc dự World Cup như ngày nay.

Thua tâm phục khẩu phục

Văn hóa - Xã hội -

Thua tâm phục khẩu phục

U22 Việt Nam đã không thể bảo vệ HCV SEA Games lần thứ 3 sau thất bại trước U22 Indonesia tối qua. Đội tuyển thua cũng không có gì là chấn động. Nhưng cách thua của U22 Việt Nam khiến người hâm mộ không khỏi lo lắng.

Cô gái “vàng mười” và kỳ tích SEA Games

Văn hóa - Xã hội -

Cô gái “vàng mười” và kỳ tích SEA Games

Tối qua 9/5, báo chí và dư luận râm ran về thông tin vận động viên Nguyễn Thị Oanh đoạt 2 huy chương vàng ở 2 nội dung chạy 1500 mét và 3000 mét. Cô gái đã vượt chướng ngại vật, lập nên kỳ tích ở SEA Games 32 đang diễn ra tại Campuchia.

Thầy Troussier “vượt ải”

Văn hóa - Xã hội -

Thầy Troussier “vượt ải”

Trận thắng 2-1 trước U22 Malaysia đã đảm bảo cho U22 Việt Nam của thầy trò ông Troussier vượt qua vòng bảng tại SEA Games. Trận đấu này cùng với hai trận với các đội bóng cửa dưới của U22 Việt Nam vẫn chưa thể hiện được nhiều. Song, đoàn quân của “phù thủy trắng” đã đạt được điều cần nhất: qua vòng bảng trước một vòng đấu.

Thầy cô cắm bản

Văn hóa - Xã hội -

Thầy cô cắm bản

Sự việc cô giáo Mai Thị Yến tử nạn trên đường về trường dạy học gây chấn động. Cô đã gặp nạn trên con đường hiểm trở đến trường sau cả thập kỷ bám bản gieo chữ.